भारतीय संविधान सभेच्या रचनेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या व योग्य विधाने ओळखा: (अ) संविधान सभेचे उपाध्यक्ष म्हणून हरेंद्र कुमार (एच. सी.) मुखर्जी यांची निवड करण्यात आली होती. (ब) ते संविधान सभेत हिंदू समुदायाचे अधिकृत प्रतिनिधी होते. (क) भारताच्या फाळणीनंतर संविधान सभेच्या पुनर्रचनेमध्ये त्यांच्या सदस्यत्वाबाबत फेरबदल घडून आले होते. योग्य पर्याय निवडा:
EN
Consider the following statements regarding the composition of the Constituent Assembly of India and select the correct statements:
(a) Harendra Coomar (H.C.) Mookherjee was elected as the Vice-President of the Constituent Assembly.
(b) He was a representative of the Hindu community in the Constituent Assembly.
(c) Following the partition of India, structural re-adjustments occurred regarding membership representation.
Choose the correct option:
अचूक उत्तर पर्याय (३) - (अ) आणि (क) हे आहे.
### सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान (अ) योग्य आहे:
•
डॉ. हरेंद्र कुमार (एच. सी.) मुखर्जी यांची २५ जानेवारी १९४७ रोजी संविधान सभेचे उपाध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली. (नंतर १६ जुलै १९४८ रोजी व्ही. टी. कृष्णम्माचारी यांची दुसरे उपाध्यक्ष म्हणून निवड झाली; त्यामुळे संविधान सभेला दोन उपाध्यक्ष होते).
•
विधान (ब) अयोग्य आहे:
•
डॉ. एच. सी. मुखर्जी हे हिंदू समुदायाचे नव्हे, तर भारतीय ख्रिश्चन (Indian Christian) समुदायाचे प्रतिनिधी होते. ते संविधान सभेच्या 'अल्पसंख्याक उपसमिती'चे (Minorities Sub-Committee) अध्यक्षही होते.
•
विधान (क) योग्य आहे:
•
३ जून १९४७ च्या माउंटबॅटन योजनेनुसार भारताची फाळणी निश्चित झाल्यावर बंगाल व पंजाब प्रांताची फाळणी झाली. त्यामुळे संविधान सभेची सदस्यसंख्या ३८९ वरून २९९ वर आली आणि सदस्यांच्या प्रतिनिधित्वात व पुनर्रचनेत फेरबदल झाले.
### पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) व (२) अयोग्य: विधान (ब) पूर्णपणे चुकीचे आहे (ते ख्रिश्चन प्रतिनिधी होते).
•
पर्याय (३) अचूक: विधाने (अ) आणि (क) सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
संविधान सभेचे दोन उपाध्यक्ष: १) एच. सी. मुखर्जी आणि २) व्ही. टी. कृष्णम्माचारी.
•
स्वातंत्र्यानंतर डॉ. एच. सी. मुखर्जी हे पश्चिम बंगालचे पहिले राज्यपाल (१९५१-१९५६) बनले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) - (a) and (c).
### Detailed Explanation:
•
Statement (a) is correct:
•
Dr. Harendra Coomar (H.C.) Mookherjee was elected as the Vice-President of the Constituent Assembly on January 25, 1947. (Later, on July 16, 1948, V.T. Krishnamachari was elected as the second Vice-President, endowing the Assembly with two Vice-Presidents).
•
Statement (b) is incorrect:
•
Dr. H.C. Mookherjee was not a representative of the Hindu community; he was the foremost leader and official representative of the Indian Christian community. He also served as the Chairman of the Minorities Sub-Committee of the Constituent Assembly.
•
Statement (c) is correct:
•
The Partition of India under the Mountbatten Plan (June 3, 1947) caused profound territorial bifurcation in Bengal and Punjab, resizing the Constituent Assembly's membership from 389 to 299.
### Option Analysis:
•
Options (1) and (2) Incorrect: Statement (b) is demonstrably false.
•
Option (3) Correct: Confirms statements (a) and (c).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Two Vice-Presidents: H.C. Mookherjee and V.T. Krishnamachari.
•
Post-independence, Dr. H.C. Mookherjee served as the Governor of West Bengal (1951 to 1956).