भारताचा नियंत्रक व महालेखापरिक्षकाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या. अ) नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांचा दर्जा मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या बरोबरीचा आहे. परंतु पदनाम तालिकेनुसार (Order of precedence) राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांपेक्षा वरचा आहे. ब) भारतीय लेखा व लेखा परीक्षण (Audit and Accounts Department) विभागामधील सेवेतील व्यक्तिंच्या सेवेच्या अटी नियंत्रक व महालेखापरीक्षक हे राष्ट्रपतीबरोबर सल्लामसलत करून निश्चित करतात. पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following statements regarding the Comptroller and Auditor General of India:
a) The status of the CAG is equal to that of the Chief Election Commissioner, but in the order of precedence, his rank is above the Deputy Chairman of Rajya Sabha.
b) The service conditions of persons in the Indian Audit and Accounts Department are determined by the CAG in consultation with the President.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (विधान अ बरोबर)
स्पष्टीकरण:
१.
विधान (अ) बरोबर आहे: भारताच्या अग्रक्रम तालिकेत (Order of Precedence) CAG आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) हे दोघेही क्रमांक ९A वर आहेत. राज्यसभेचे उपाध्यक्ष हे क्रमांक १० वर येतात. त्यामुळे CAG चे स्थान राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांपेक्षा वरचे आहे.
२.
विधान (ब) चुकीचे आहे: कलम १४८(५) नुसार, भारतीय लेखा व लेखापरीक्षण विभागातील व्यक्तींच्या सेवेच्या अटी या CAG च्या सल्लामसलतीने राष्ट्रपती ठरवितात (नियंत्रक व महालेखापरीक्षक ठरवत नाहीत, तर राष्ट्रपती निश्चित करतात).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम १४८(५): राष्ट्रपती CAG शी सल्लामसलत करून IA&AD चे सेवा नियम ठरवितात. अग्रक्रम तालिकेत CAG हे ९A वर असतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Statement a is correct)
Explanation:
1.
Statement (a) is correct: In the official Warrant of Precedence, the CAG and the Chief Election Commissioner (CEC) are placed jointly at Rank 9A, which is above the Deputy Chairman of the Rajya Sabha (placed at Rank 10).
2.
Statement (b) is incorrect: According to Article 148(5), rules determining the conditions of service of staff in the Indian Audit and Accounts Department are framed by the President after consultation with the CAG, and not by the CAG himself.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The rule-making authority under Article 148(5) lies with the President (in consultation with the CAG).