1992 च्या 74 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियमाच्या वैशिष्ट्यांबाबत खालील विधाने विचारात घ्या. अ. जिल्ह्यातील पंचायत आणि नगरपालिकांचे निर्वाचित सदस्य त्यांच्यामधून 'जिल्हा नियोजन समितीचे' चार-पंचमांश सदस्यांची निवड करतील असे या कायद्यात म्हटले आहे. ब. महानगर क्षेत्रातील नगरपालिकांचे निर्वाचित सदस्य आणि पंचायतींचे अध्यक्ष त्यांच्यामधून 'महानगर नियोजन समितीतील' तीन-चतुर्थांश सदस्य निवडतील असे या कायद्यात म्हटले आहे.
EN
Consider the following statements regarding the features of the 74th Constitutional Amendment Act, 1992:
(a) The Act provides that four-fifths of the members of the 'District Planning Committee' shall be elected by and from amongst the elected members of the Panchayats and Municipalities in the district.
(b) The Act provides that three-fourths of the members of the 'Metropolitan Planning Committee' shall be elected by and from amongst the elected members of Municipalities and Chairpersons of Panchayats in the Metropolitan area.
अचूक उत्तर: पर्याय (१) [विधान 'अ' बरोबर]
विस्तृत स्पष्टीकरण:
भारतीय संविधानातील घटनात्मक तरतुदी (७४ वी घटनादुरुस्ती):
•
विधान (अ) बरोबर आहे: अनुच्छेद २४३-ZD (2)(b) नुसार, जिल्हा नियोजन समितीमधील (DPC) एकूण सदस्यसंख्येपैकी किमान चार-पंचमांश (४/५) सदस्य हे जिल्ह्यातील पंचायती आणि नगरपालिकांच्या निर्वाचित सदस्यांमधून त्यांच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात निवडले जातात.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: अनुच्छेद २४३-ZE (2)(b) नुसार, महानगर नियोजन समितीमध्ये (MPC) किमान दोन-तृतीयांश (२/३) सदस्य निवडले जातात (तीन-चतुर्थांश ३/४ नव्हे!).
•
म्हणून केवळ विधान 'अ' बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: ७४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार: जिल्हा नियोजन समितीत (कलम २४३ZD) किमान ४/५ सदस्य निवडले जातात; तर महानगर नियोजन समितीत (कलम २४३ZE) किमान २/३ सदस्य निवडले जातात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) [Statement (a) is correct]
Detailed Explanation:
Constitutional provisions under Part IX-A:
•
Statement (a) is correct: Article 243-ZD(2)(b) stipulates that at least four-fifths (4/5) of DPC members shall be elected by and from the elected members of the district Panchayats and Municipalities.
•
Statement (b) is incorrect: Article 243-ZE(2)(b) stipulates that at least two-thirds (2/3) of MPC members shall be elected (not 3/4th).
•
Therefore, only statement (a) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Article 243-ZD (DPC) requires at least 4/5th elected members; Article 243-ZE (MPC) requires at least 2/3rd elected members.