लघुउद्योगावर जागतिकीकरणाच्या होणाऱ्या परिणामासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या. (a) बऱ्याचशा लघुउद्योगांनी 1991 नंतर बरीचशी कामे बंद करण्यास सुरुवात केली. (b) लघुउद्योग बहुराष्ट्रीय कंपन्याबरोबर स्पर्धा करण्यास सक्षम आहेत. (c) लघुउद्योगांना मिळणारे सरकारी संरक्षण 1991 नंतर सुद्धा सुरू आहे. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
EN
Consider the following statements regarding the impact of globalization on small scale industries. (a) Many small scale industries started closing down many operations after 1991. (b) Small scale industries are able to compete with multinational companies. (c) Government protection to small scale industries continues even after 1991. Which of the above statements is correct?
जागतिकीकरणाचा लघुउद्योगांवर झालेला परिणाम:
१.
विधान (a): १९९१ च्या नवीन आर्थिक धोरणानंतर (जागतिकीकरण, उदारीकरण आणि आयात शुल्कातील कपात) परदेशी बहुराष्ट्रीय कंपन्यांची आणि स्वस्त आयातीची स्पर्धा तीव्र झाली. यामुळे अनेक अकार्यक्षम व तंत्रज्ञानाने मागास लघुउद्योगांना तोटा होऊन ते बंद पडू लागले किंवा आजारी झाले. (विधान बरोबर)
२.
विधान (b): बहुतांश लघुउद्योग आर्थिकदृष्ट्या आणि भांडवली दृष्टीने बहुराष्ट्रीय कंपन्यांशी थेट स्पर्धा करण्यास सक्षम नव्हते; त्यांना ब्रँडिंग व तंत्रज्ञानाची मोठी कमतरता भासत होती. (विधान चुकीचे)
३.
विधान (c): १९९१ नंतर लघुउद्योगांना मिळणारे पारंपारिक सरकारी आरक्षण आणि संरक्षण टप्प्याटप्प्याने कमी करण्यात आले, ते पूर्वीप्रमाणे कायम राहिले नाही. (विधान चुकीचे)
म्हणून फक्त विधान (a) बरोबर आहे (पर्याय १).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१९९१ च्या उदारीकरण व जागतिकीकरणानंतर जागतिक स्पर्धेमुळे अनेक लहान उद्योगांना फटका बसला व आजारपणाचे प्रमाण वाढले; त्यांना मिळणारे सरकारी आरक्षणही टप्प्याटप्प्याने रद्द करण्यात आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Impact of Globalization on Small Scale Industries (SSIs):
1.
Statement (a): Post-1991 economic reforms and globalization exposed Indian small scale enterprises to intense foreign competition, cheap imports, and deregulation. Lacking deep capital buffers and modern technology, many small scale units suffered severe sickness and closure. Hence statement (a) is correct.
2.
Statement (b): Small scale units were broadly unequipped to compete directly on scale, technology, advertising, and pricing against well-capitalized multinational giants. Hence statement (b) is incorrect.
3.
Statement (c): Government protectionism (exclusive product reservations, quantitative restrictions, preferential purchase) was progressively dismantled rather than continued post-1991. Hence statement (c) is incorrect.
Therefore, only statement (a) is correct (Option 1).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Globalization post-1991 exposed domestic SSIs to multinational competition and cheap imports, triggering industrial sickness and dismantling historical reservation protections.