🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

शालेय व उच्च शिक्षणात 'माहिती व संप्रेषण तंत्रज्ञानाच्या' (ICT in Education) उपयोगाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: (I) शिक्षणात तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर विद्यार्थ्यांमध्ये सर्जनशीलता, चौकस वृत्ती आणि नाविन्यता वृद्धिंगत करतो. (II) आधुनिक काळात ज्ञान संपादन, डिजिटल संसाधने आणि अध्यापन पद्धती माहिती तंत्रज्ञानाच्या वापरावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहेत. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने चुकीचे (अयोग्य) आहे/आहेत?

EN Consider the following statements regarding the integration of **Information and Communication Technology (ICT) in Education**: (I) The pedagogical application of technology in education nurtures creativity, inquiry, and innovation among children. (II) Contemporary educational delivery, e-learning resources, and pedagogical methods are increasingly reliant on information technology. Which of the following statements is/are **incorrect**?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त विधान (I) चुकीचे आहे

Statement (I) only

फक्त विधान (II) चुकीचे आहे

Statement (II) only

दोन्ही विधाने (I) आणि (II) चुकीची आहेत

Both (I) and (II) are incorrect

यातील कोणतेही नाही (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत)

None of these (Both statements are correct)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (४) यातील कोणतेही नाही (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत) आहे.

स्पष्टीकरण:

• शिक्षणात आयसीटी (ICT in Education):

• विधान (I) सत्य आहे: संगणक, स्मार्ट क्लासरूम्स, परस्परसंवादी सिम्युलेशन्स आणि कोडिंग टूल्समुळे विद्यार्थ्यांची कल्पनाशक्ती, समस्या सोडवण्याची क्षमता (Problem-solving skills) आणि सर्जनशीलता वाढीस लागते.

• विधान (II) सत्य आहे: आजच्या डिजिटल युगात ई-लर्निंग प्लॅटफॉर्म्स (उदा. DIKSHA, SWAYAM, ई-पाठशाला) आणि आभासी वर्गखोल्यांमुळे शिक्षण व्यवस्था माहिती तंत्रज्ञानावर अत्यंत मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे.

• प्रश्नात 'चुकीचे विधान' विचारले आहे. दोन्ही विधाने पूर्णपणे बरोबर असल्याने यांपैकी कोणतेही चुकीचे नाही; म्हणून पर्याय (४) हे अचूक उत्तर ठरते.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):

• पर्याय १, २ आणि ३ चुकीचे आहेत कारण दोन्ही विधाने शैक्षणिक मानसशास्त्र आणि राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020) नुसार सत्य आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील प्रमुख डिजिटल शिक्षण उपक्रम:

• DIKSHA: शालेय शिक्षकांसाठी व विद्यार्थ्यांसाठी राष्ट्रीय डिजिटल पायाभूत सुविधा.

• SWAYAM: मोफत ऑनलाइन उच्च शिक्षणासाठी MOOCs प्लॅटफॉर्म.

• SWAYAM PRABHA: शिक्षणासाठी ३४ DTH टीव्ही चॅनेल्सचा समूह (२४x७ प्रसारण).

• NEP 2020: शिक्षणातील तंत्रज्ञानासाठी NETF (National Educational Technology Forum) ची स्थापना.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4) None of these (Both statements are correct).

Explanation:

• ICT in Educational Pedagogy:

• Statement (I) is correct: Integrating multimedia, virtual labs, interactive simulations, and robotics into school curricula stimulates higher-order cognitive thinking, analytical curiosity, and creative problem-solving.

• Statement (II) is correct: Modern education is deeply digitized, anchored in virtual learning environments, digital repositories, adaptive assessments, and online pedagogy.

• Because the prompt seeks the incorrect statement and both statements are factually and pedagogically sound, "None of these" is the logically rigorous selection.

Distractor Analysis:

• Options 1, 2, and 3 are invalid because neither statement is false.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Government of India Digital Education Platforms:

• DIKSHA: Digital Infrastructure for Knowledge Sharing (School education)

• SWAYAM: Study Webs of Active-Learning for Young Aspiring Minds (Free online university courses)

• Swayam Prabha: 24x7 educational DTH television channels

• NETF: National Educational Technology Forum introduced under NEP 2020.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त विधान (I) चुकीचे आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) फक्त विधान (II) चुकीचे आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) दोन्ही विधाने (I) आणि (II) चुकीची आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) यातील कोणतेही नाही (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय (४) यातील कोणतेही नाही (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत)** आहे.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'यातील कोणतेही नाही (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत)' हे असून ते 'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'संगणक परिचय, घटक, हार्डवेअर व इनपुट-आउटपुट साधने' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन