🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

मानवी शरीरातील लसिका संस्थेच्या (Lymphatic System) संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: (अ) लसिका (Lymph) हा असा द्रव घटक आहे ज्यामध्ये रक्तातील RBC व WBC या दोन्ही पेशी पूर्णपणे नसतात. (ब) लहान आतड्यातील अंकुरांमध्ये (Villi) असणाऱ्या लसिका वाहिन्या (Lacteals) पचन झालेले मेद (Fats) शोषून घेतात आणि दुधाळ पांढऱ्या रंगाच्या 'काइल'मध्ये (Chyle) रूपांतरित करतात. वरीलपैकी अचूक (बिनचूक) असलेले विधान कोणते?

EN Consider the following statements regarding the lymphatic system in the human body: (A) Lymph is a fluid component that is completely devoid of both RBCs and WBCs. (B) Specialized lymphatic vessels (Lacteals) in the intestinal villi absorb digested fats, forming a milky-white fluid called 'Chyle'. Which of the above statement(s) is/are CORRECT?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त (अ)

Only (A)

फक्त (ब)

Only (B)

(अ) आणि (ब) दोन्ही

Both (A) and (B)

(अ) किंवा (ब) दोन्ही नाही

Neither (A) nor (B)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

पर्याय (२) हे योग्य उत्तर आहे (फक्त विधान 'ब' बरोबर आहे).

• विधान (अ) चुकीचे आहे: लसिकेमध्ये तांबड्या रक्तपेशी (RBCs) आणि मोठ्या आकाराची प्रथिने नसतात; परंतु लसिकेमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पांढऱ्या रक्तपेशी—विशेषतः 'लिम्फोसाइट्स' (Lymphocytes)—विपुल प्रमाणात असतात, ज्या रोगप्रतिकारशक्तीसाठी लढतात. त्यामुळे 'WBC नसतात' हे विधान चुकीचे आहे.

• विधान (ब) बरोबर आहे: पचनसंस्थेत मेदाचे (Fats/Lipids) शोषण थेट रक्तवाहिन्यांमध्ये न होता लहान आतड्यातील लॅक्टिएल्स (Lacteals) नावाच्या लसिकावाहिन्यांमध्ये होते. मेदाम्ले आणि ग्लिसरॉल शोषल्यामुळे हा द्रव दुधासारखा पांढरा बनतो, ज्याला 'काइल' (Chyle) म्हणतात.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• लसिका = रक्त वजा (RBCs + प्लेटलेट्स + मोठी प्लाझ्मा प्रथिने).

• लसिकेमध्ये सर्वाधिक आढळणाऱ्या पेशी = लिम्फोसाइट्स (WBC).

• लसिकाभिसरण नेहमी एकाच दिशेने होते: ऊतींकडून हृदयाकडे (Tissues $\rightarrow$ Heart).

• मेदाचे पचन/शोषण = लॅक्टिएल्स (आतड्यातील लसिका वाहिन्या).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Option (2) is the correct answer (only statement B is correct).

• Statement (A) is incorrect: While lymph lacks erythrocytes (RBCs), platelets, and large plasma proteins, it is abundantly rich in leukocytes, especially lymphocytes (which play a frontline role in adaptive immunity). Stating that lymph lacks WBCs is factually wrong.

• Statement (B) is correct: Dietary fats are too large to directly enter capillary walls. Specialized lymphatic capillaries called lacteals located in the intestinal villi absorb emulsified fats (chylomicrons), forming a rich milky-white lipid emulsion termed chyle, which is returned to venous blood via the thoracic duct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Composition of Lymph = Blood minus (RBCs + Platelets + large plasma proteins).

• Dominant cell type in lymph = Lymphocytes

• Direction of lymphatic flow = Unidirectional, strictly towards the heart (Tissues $\rightarrow$ Venous system)

• Fat absorption = Lacteals in intestinal villi.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त (अ) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) फक्त (ब) (अचूक उत्तर): पर्याय (२) हे योग्य उत्तर आहे (फक्त विधान 'ब' बरोबर आहे).

⚠️ पर्याय (3) (अ) आणि (ब) दोन्ही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) (अ) किंवा (ब) दोन्ही नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त (ब)' हे असून ते 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन