महाराष्ट्र शासनाच्या संजय गांधी निराधार अनुदान योजनेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ) या योजनेंतर्गत निराधार व्यक्तींबरोबरच अनाथ मुले, घटस्फोटित महिला तसे दुर्धर रोगांनी आजारी रुग्णांचाही समावेश होतो. ब) या योजनेंतर्गत आर्थिक सहाय्य मिळण्याकरिता कमाल वयोमर्यादा 60 वर्षे इतकी निश्चित करण्यात आली आहे. क) या योजनेंतर्गत प्रत्येक लाभार्थी व्यक्तीला मासिक रु. 600 इतके आर्थिक अनुदान दिले जाईल. ड) एका कुटुंबात एकापेक्षा जास्त लाभार्थी असल्यास त्या कुटुंबास लाभार्थ्यांच्या संख्येच्या प्रमाणात आर्थिक अनुदान दिले जाईल. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने योग्य आहेत?
EN
Consider the following statements regarding the Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana of the Government of Maharashtra:
a) Under this scheme, along with destitute persons, orphan children, divorced women, and patients suffering from serious/chronic illnesses are also included.
b) The maximum age limit for receiving financial assistance under this scheme is fixed at 60 years.
c) Under this scheme, each beneficiary person will be given a monthly financial pension of Rs. 600.
d) If there is more than one beneficiary in a family, financial assistance will be provided to the family proportional to the number of beneficiaries.
Which of the statements above is/are correct?
संजय गांधी निराधार अनुदान योजना - विधानांचे विश्लेषण:
1.
विधान अ (योग्य): या योजनेअंतर्गत निराधार वृद्ध व्यक्तींबरोबरच अनाथ बालके, अंध, अपंग, मूकबधिर, घटस्फोटित महिला, परित्यक्ता आणि क्षयरोग, कर्करोग, एड्स अशा दुर्धर आजाराने ग्रस्त रुग्णांनाही आर्थिक सहाय्य दिले जाते (बरोबर आहे).
2.
विधान ब (अयोग्य): या योजनेसाठी 'कमाल वयोमर्यादा 60 वर्षे' अशी कोणतीही अट नाही; उलट वृद्ध निराधार व्यक्तींसाठी किमान वय 65 वर्षे किंवा अंध/अपंगांसाठी कोणत्याही वयाची अट असते (त्यामुळे ब चुकीचे आहे).
3.
विधान क (योग्य): या योजनेत सुरुवातीला एका लाभार्थ्याला मासिक रु. 600 इतके अनुदान दिले जात होते (सध्या ते सुधारित होऊन ₹1,500 झाले आहे) (बरोबर आहे).
4.
विधान ड (अयोग्य): कुटुंबात एकापेक्षा जास्त लाभार्थी असल्यास ठरावीक कमाल मर्यादा (पूर्वी ₹900, आता ₹2,400) निश्चित असते, लाभार्थ्यांच्या संख्येच्या सरसकट प्रमाणात अमर्याद मिळत नाही.
म्हणून योग्य विधाने 'अ, क विधाने योग्य आहेत' (पर्याय 3) ही आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्र शासनाने 1980 मध्ये सुरू केलेली 'संजय गांधी निराधार अनुदान योजना' ही राज्यातील सर्वात जुनी व अग्रगण्य सामाजिक सुरक्षा योजना आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana - Statement Analysis:
1.
Statement a (Correct): Broad-based welfare scheme covering indigent elderly, destitute orphans, divorcees, deserted women, persons with severe disabilities, and patients suffering from debilitating chronic diseases (TB, Cancer, AIDS).
2.
Statement b (Incorrect): There is no 'maximum age ceiling of 60 years'; rather, destitute senior citizens must be aged 65 or above, while disabled/chronically ill individuals qualify irrespective of age.
3.
Statement c (Correct): The benchmark monthly pension under the scheme was originally designated at Rs. 600 per month per beneficiary (subsequently raised to Rs. 1,500).
Therefore, the correct statements are Statements a, c are correct (Option 3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Instituted in 1980 by the Government of Maharashtra, the Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana functions as the bedrock non-contributory safety net for destitute citizens.