🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

महाराष्ट्र शासनाच्या संजय गांधी निराधार अनुदान योजनेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ) या योजनेंतर्गत निराधार व्यक्तींबरोबरच अनाथ मुले, घटस्फोटित महिला तसे दुर्धर रोगांनी आजारी रुग्णांचाही समावेश होतो. ब) या योजनेंतर्गत आर्थिक सहाय्य मिळण्याकरिता कमाल वयोमर्यादा 60 वर्षे इतकी निश्चित करण्यात आली आहे. क) या योजनेंतर्गत प्रत्येक लाभार्थी व्यक्तीला मासिक रु. 600 इतके आर्थिक अनुदान दिले जाईल. ड) एका कुटुंबात एकापेक्षा जास्त लाभार्थी असल्यास त्या कुटुंबास लाभार्थ्यांच्या संख्येच्या प्रमाणात आर्थिक अनुदान दिले जाईल. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने योग्य आहेत?

EN Consider the following statements regarding the Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana of the Government of Maharashtra: a) Under this scheme, along with destitute persons, orphan children, divorced women, and patients suffering from serious/chronic illnesses are also included. b) The maximum age limit for receiving financial assistance under this scheme is fixed at 60 years. c) Under this scheme, each beneficiary person will be given a monthly financial pension of Rs. 600. d) If there is more than one beneficiary in a family, financial assistance will be provided to the family proportional to the number of beneficiaries. Which of the statements above is/are correct?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

वरीलपैकी सर्व विधाने योग्य आहेत.

All the above statements are correct.

अ, ब, क विधाने योग्य आहेत.

Statements a, b, c are correct.

अ, क विधाने योग्य आहेत.

Statements a, c are correct.

अ विधान योग्य आहे.

Statement a is correct.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

संजय गांधी निराधार अनुदान योजना - विधानांचे विश्लेषण:

1. विधान अ (योग्य): या योजनेअंतर्गत निराधार वृद्ध व्यक्तींबरोबरच अनाथ बालके, अंध, अपंग, मूकबधिर, घटस्फोटित महिला, परित्यक्ता आणि क्षयरोग, कर्करोग, एड्स अशा दुर्धर आजाराने ग्रस्त रुग्णांनाही आर्थिक सहाय्य दिले जाते (बरोबर आहे).

2. विधान ब (अयोग्य): या योजनेसाठी 'कमाल वयोमर्यादा 60 वर्षे' अशी कोणतीही अट नाही; उलट वृद्ध निराधार व्यक्तींसाठी किमान वय 65 वर्षे किंवा अंध/अपंगांसाठी कोणत्याही वयाची अट असते (त्यामुळे ब चुकीचे आहे).

3. विधान क (योग्य): या योजनेत सुरुवातीला एका लाभार्थ्याला मासिक रु. 600 इतके अनुदान दिले जात होते (सध्या ते सुधारित होऊन ₹1,500 झाले आहे) (बरोबर आहे).

4. विधान ड (अयोग्य): कुटुंबात एकापेक्षा जास्त लाभार्थी असल्यास ठरावीक कमाल मर्यादा (पूर्वी ₹900, आता ₹2,400) निश्चित असते, लाभार्थ्यांच्या संख्येच्या सरसकट प्रमाणात अमर्याद मिळत नाही.

म्हणून योग्य विधाने 'अ, क विधाने योग्य आहेत' (पर्याय 3) ही आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महाराष्ट्र शासनाने 1980 मध्ये सुरू केलेली 'संजय गांधी निराधार अनुदान योजना' ही राज्यातील सर्वात जुनी व अग्रगण्य सामाजिक सुरक्षा योजना आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana - Statement Analysis:

1. Statement a (Correct): Broad-based welfare scheme covering indigent elderly, destitute orphans, divorcees, deserted women, persons with severe disabilities, and patients suffering from debilitating chronic diseases (TB, Cancer, AIDS).

2. Statement b (Incorrect): There is no 'maximum age ceiling of 60 years'; rather, destitute senior citizens must be aged 65 or above, while disabled/chronically ill individuals qualify irrespective of age.

3. Statement c (Correct): The benchmark monthly pension under the scheme was originally designated at Rs. 600 per month per beneficiary (subsequently raised to Rs. 1,500).

Therefore, the correct statements are Statements a, c are correct (Option 3).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Instituted in 1980 by the Government of Maharashtra, the Sanjay Gandhi Niradhar Anudan Yojana functions as the bedrock non-contributory safety net for destitute citizens.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) वरीलपैकी सर्व विधाने योग्य आहेत. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) अ, ब, क विधाने योग्य आहेत. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) अ, क विधाने योग्य आहेत. (अचूक उत्तर): 3. **विधान क (योग्य):** या योजनेत सुरुवातीला एका लाभार्थ्याला मासिक रु. 600 इतके अनुदान दिले जात होते (सध्या ते सुधारित होऊन ₹1,500 झाले आहे) (बरोबर आहे).

✗ पर्याय (4) अ विधान योग्य आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ, क विधाने योग्य आहेत.' हे असून ते 'मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मानवी हक्क: वैश्विक जाहीरनामा, आयोग, कायदे व सामाजिक संरक्षण' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन