योग्य उत्तर फक्त विधान (अ) बरोबर आहे (पर्याय १) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
विधान (अ) बरोबर का आहे?
•
आर्थिक विकासासाठी शाळा, रुग्णालये, रस्ते आणि गरिबी निर्मूलनावर खर्च करण्यासाठी संसाधनांची गरज असते. ही संसाधने केवळ आर्थिक वृद्धीमधून (जीडीपी वाढीमुळे मिळणारा महसूल) निर्माण होतात. त्यामुळे आर्थिक वृद्धी ही विकासाची आवश्यक पूर्वअट आहे.
2.
विधान (ब) चुकीचे का आहे?
•
आर्थिक विकास नसतानाही केवळ साधनसंपत्तीच्या विक्रीमुळे किंवा तेल निर्यातीमुळे देशाचा जीडीपी (आर्थिक वृद्धी) वाढू शकतो (उदा. अनेक आखाती देशांमध्ये भूतकाळात सामाजिक विकास कमी असूनही प्रचंड आर्थिक वृद्धी दिसून आली होती - 'Growth without Development').
•
त्यामुळे विकास नसतानाही वृद्धी शक्य असते, परंतु वृद्धी नसताना विकास शक्य नसतो.
•
Economic Growth: विकासासाठी आवश्यक (Necessary) आहे, परंतु पुरेशी (Sufficient) नाही.
•
'Growth without Development' ही संज्ञा प्रा. एडना रुबिन आणि अर्थतज्ज्ञांनी मांडली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Only Statement (a) is correct (Option 1).
Detailed Analysis:
1.
Why Statement (a) is correct:
•
Economic growth provides the indispensable material surplus and fiscal revenue required to finance schools, healthcare, and infrastructure. Thus, development cannot occur without growth as a necessary prerequisite.
2.
Why Statement (b) is incorrect:
•
Economic growth CAN occur without economic development—a well-known phenomenon termed 'Growth without Development' (e.g., oil-rich monarchies or resource-rich enclaves where GDP expands rapidly without reducing poverty or expanding human freedoms).
•
Economic growth is a necessary condition, but NOT a sufficient condition for economic development.
