महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५ च्या कलम ६ नुसार, सार्वजनिक सेवांच्या वितरणातील तंत्रज्ञानाच्या उपयोगाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: (१) सार्वजनिक सेवेसाठी अर्ज करणाऱ्या प्रत्येक पात्र व्यक्तीला संबंधित प्राधिकरणाकडून एक एकमेव अर्ज क्रमांक (Unique Application Number) दिला जाईल, ज्याद्वारे अर्जाच्या स्थितीचा मागोवा घेता येईल. (२) राज्य शासन सर्व सार्वजनिक प्राधिकरणांना त्यांच्या संबंधित सेवा विहित मुदतीत पुरवण्यासाठी माहिती तंत्रज्ञानाचा (IT) वापर करण्यास प्रोत्साहित करेल. वरील विधानांपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
EN
Consider the following statements regarding the use of technology under Section 6 of the Maharashtra Right to Public Services Act, 2015:
(1) Every eligible person applying for a public service shall be provided with a Unique Application Number to track the status of the application.
(2) The Government shall encourage all Public Authorities to utilise Information Technology to deliver public services within the stipulated time limit.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) - विधाने (१) आणि (२) दोन्ही बरोबर आहेत.
विश्लेषण:
•
विधान (१) बरोबर आहे: कलम ६(१) अन्वये, कोणत्याही सार्वजनिक सेवेसाठी अर्ज करणाऱ्या प्रत्येक पात्र नागरिकाला संबंधित सार्वजनिक प्राधिकरणाद्वारे एक अनन्य/एकमेव अर्ज क्रमांक (Unique Application Number) प्रदान केला जातो, जेणेकरून अर्जदार ऑनलाइन प्रणालीद्वारे अर्जाच्या सद्यस्थितीचा मागोवा (Tracking) घेऊ शकेल.
•
विधान (२) बरोबर आहे: कलम ६(३) अन्वये, सर्व शासकीय विभाग व स्थानिक प्राधिकरणांनी सेवा देण्यासाठी कागदी फाईल पद्धत कमी करून संगणकीकरण आणि ई-गव्हर्नन्स प्रणालीचा अवलंब करावा यासाठी शासन प्रोत्साहन देईल. तसेच सर्व अर्जांची स्थिती ऑनलाइन पोर्टलवर अद्ययावत (Update) ठेवणे प्राधिकरणांवर बंधनकारक आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क कायद्याचा मुख्य पाया म्हणजे 'डिजिटल सेवा वितरण'. आपले सरकार पोर्टलद्वारे दिला जाणारा 'Application ID' नागरिकांना घरबसल्या सेवा आणि अपीलाचा मागोवा घेण्याची सोय उपलब्ध करून देतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) - Both statements (1) and (2) are correct.
Analysis:
•
Statement (1) is correct: Under Section 6(1), every eligible applicant is allotted a Unique Application Number by the Public Authority to enable electronic tracking of the application's processing stage.
•
Statement (2) is correct: Section 6(3) mandates that the State Government shall proactively encourage and assist Public Authorities in adopting Information Technology and e-governance mechanisms for time-bound service delivery. Public Authorities are duty-bound to keep application statuses updated online.
Distractor Evaluation:
•
Both statements (1) and (2) directly restate the statutory mandates of Section 6 of the Act.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The legislative philosophy behind Section 6 is to replace bureaucratic discretion and physical visits with end-to-end transparent digital workflow via Aaple Sarkar.