खालील विधाने पहा. a. लाव्हारसात लोखंड व मॅग्नेशियम खनिजा पेक्षा सिलीका द्रव्याचे प्रमाण जास्त असेल तर त्याला अॅसिडक लाव्हा म्हणतात. b. शिलारसात वाळूचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे तो भूपृष्ठावर जास्त पसरत नाही. c. पेगमॅटीटीक खडकात स्फटिक मोठे असतात. d. बेसिक लाव्हा हा अतिशय घट्ट असतो.
EN
Consider the following statements regarding volcanic lava and rocks:
(a) If the lava contains more silica than iron and magnesium minerals, it is called acidic lava.
(b) Because acidic magma contains a high amount of silica/sand, it is viscous and does not spread far across the Earth's surface.
(c) Pegmatitic rocks contain exceptionally large crystals.
(d) Basic lava is extremely thick and viscous.
Which option accurately evaluates these statements?
•
विधान a बरोबर आहे: ६५% पेक्षा जास्त सिलिका असलेल्या लाव्ह्याला आम्लधर्मी (Acidic) लाव्हा म्हणतात.
•
विधान b बरोबर आहे: आम्लधर्मी लाव्हा अत्यंत चिकट व घट्ट (Viscous) असल्याने तो दूरवर पसरत नाही व तीव्र उताराचे घुमट तयार करतो.
•
विधान c बरोबर आहे: पेगमॅटाईट (Pegmatitic) खडकांमध्ये अत्यंत मोठे स्फटिक (Crystals) आढळतात.
•
विधान d चूक आहे: बेसिक लाव्हा हा अतिशय पातळ आणि प्रवाही (Fluid) असतो, घट्ट नसतो. यामुळे तो हजारो चौरस किलोमीटरवर पसरून लाव्हा पठारे निर्माण करतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
बेसिक लाव्हा पातळ (कमी घट्ट) असल्यामुळेच महाराष्ट्राचे दख्खन पठार भेगीय उद्रेकातून लांबवर पसरलेल्या बेसाल्ट थरांनी बनले आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
•
Statement (a) is correct: Lava with a silica content greater than 65% is chemically termed acidic (felsic) lava.
•
Statement (b) is correct: High silica makes magma highly viscous; thus, it moves sluggishly and does not travel far from the vent.
•
Statement (c) is correct: Pegmatites are characterized by exceptionally coarse interlocking mineral crystals typically exceeding 2.5 cm.
•
Statement (d) is incorrect: Basic (mafic) lava has low silica, lower viscosity, and is highly fluid, allowing it to flow over vast distances before cooling.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Deccan Plateau basalt was formed from low-viscosity, highly fluid basic lava erupting through fissures, covering an area of several hundred thousand square kilometers.