🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

महिला आरक्षणासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या. अ. लोकसभा आणि सर्व राज्यांच्या विधानसभांमध्ये महिलांसाठी राखीव जागा असाव्यात या संबंधीचे विधेयक युपीए - I शासनाने मे 2008 मध्ये मांडले होते. ब. महिला आरक्षण विधेयक पुनर्मांडणीनंतर राज्यसभेने 9 मार्च 2010 रोजी मंजूर केले. क. सदरहू विधेयकावर लोकसभेत कधीही मतदान झाले नाही. ड. सदरहू विधेयकाचा प्रमुख उद्देश महिलांसाठी लोकसभेत आणि सर्व राज्यांच्या विधानसभांमध्ये 50 टक्के जागा राखीव असाव्यात हा होता. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

EN Consider the following statements regarding Women's Reservation: a. The bill providing reservation of seats for women in the Lok Sabha and all State Legislative Assemblies was introduced by the UPA-I government in May 2008. b. After reintroduction, the Women's Reservation Bill was passed by the Rajya Sabha on 9 March 2010. c. The said bill was never put to vote in the Lok Sabha. d. The primary objective of the said bill was to reserve 50 percent of seats for women in the Lok Sabha and all State Legislative Assemblies. Which of the statement(s) given above is/are correct?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ, ब आणि क

a, b and c

ब, क आणि ड

b, c and d

अ आणि ड

a and d

वरीलपैकी सर्व

All of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) अ, ब आणि क

सविस्तर विश्लेषण:

• महिला आरक्षण विधेयक (१०८ वी घटनादुरुस्ती विधेयक, २००८):

• विधान (अ) बरोबर आहे: युपीए-१ (UPA-I) शासनाने ६ मे २००८ रोजी राज्यसभेत १०८ वे घटनादुरुस्ती विधेयक (महिला आरक्षण विधेयक) मांडले होते.

• विधान (ब) बरोबर आहे: हे विधेयक राज्यसभेने प्रदीर्घ चर्चेनंतर ९ मार्च २०१० रोजी २/३ बहुमताने मंजूर केले.

• विधान (क) बरोबर आहे: राज्यसभेत मंजूर झाल्यानंतर राजकीय मतभेदांमुळे हे विधेयक लोकसभेत मतदानासाठी कधीही ठेवले गेले नाही आणि १५ वी लोकसभा विसर्जित झाल्यानंतर ते व्यपगत (Lapse) झाले.

• विधान (ड) चूक आहे: या विधेयकाचा मुख्य उद्देश महिलांसाठी लोकसभा आणि सर्व राज्यांच्या विधानसभांमध्ये ३३ टक्के (१/३) जागा राखीव ठेवणे हा होता, ५० टक्के नाही.

• त्यामुळे विधाने अ, ब आणि क बरोबर आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• १०८ वी घटनादुरुस्ती विधेयक (२००८): राज्यसभेत ९ मार्च २०१० रोजी मंजूर, लोकसभेत मतदानाविना व्यपगत.

• १२८ वी घटनादुरुस्ती विधेयक / १०६ वी घटनादुरुस्ती कायदा (२०२३): नारी शक्ती वंदन अधिनियम अन्वये लोकसभा व विधानसभांमध्ये ३३% आरक्षण मंजूर करण्यात आले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) a, b and c

Detailed Analysis:

• Women's Reservation Bill (108th Constitutional Amendment Bill, 2008):

• Statement (a) is correct: The UPA-I government introduced the Constitution (108th Amendment) Bill in the Rajya Sabha on 6 May 2008.

• Statement (b) is correct: The Rajya Sabha passed the bill on 9 March 2010 by a two-thirds majority.

• Statement (c) is correct: Due to political deadlock, the bill was never taken up for voting in the Lok Sabha and lapsed upon dissolution of the 15th Lok Sabha in 2014.

• Statement (d) is incorrect: The primary objective was to provide 33% (one-third) reservation for women in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies, NOT 50%.

• Hence, statements a, b, and c are correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• 108th Amendment Bill (2008): Passed by Rajya Sabha on 9 March 2010; lapsed in Lok Sabha.

• 106th Constitutional Amendment Act (2023) - Nari Shakti Vandan Adhiniyam: Finally enacted 33% reservation for women in Lok Sabha and State Assemblies.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) अ, ब आणि क (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) अ, ब आणि क**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) ब, क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) अ आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) वरीलपैकी सर्व (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ, ब आणि क' हे असून ते 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन