महिला आरक्षणासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या. अ. लोकसभा आणि सर्व राज्यांच्या विधानसभांमध्ये महिलांसाठी राखीव जागा असाव्यात या संबंधीचे विधेयक युपीए - I शासनाने मे 2008 मध्ये मांडले होते. ब. महिला आरक्षण विधेयक पुनर्मांडणीनंतर राज्यसभेने 9 मार्च 2010 रोजी मंजूर केले. क. सदरहू विधेयकावर लोकसभेत कधीही मतदान झाले नाही. ड. सदरहू विधेयकाचा प्रमुख उद्देश महिलांसाठी लोकसभेत आणि सर्व राज्यांच्या विधानसभांमध्ये 50 टक्के जागा राखीव असाव्यात हा होता. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the following statements regarding Women's Reservation:
a. The bill providing reservation of seats for women in the Lok Sabha and all State Legislative Assemblies was introduced by the UPA-I government in May 2008.
b. After reintroduction, the Women's Reservation Bill was passed by the Rajya Sabha on 9 March 2010.
c. The said bill was never put to vote in the Lok Sabha.
d. The primary objective of the said bill was to reserve 50 percent of seats for women in the Lok Sabha and all State Legislative Assemblies.
Which of the statement(s) given above is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) अ, ब आणि क
सविस्तर विश्लेषण:
•
महिला आरक्षण विधेयक (१०८ वी घटनादुरुस्ती विधेयक, २००८):
•
विधान (अ) बरोबर आहे: युपीए-१ (UPA-I) शासनाने ६ मे २००८ रोजी राज्यसभेत १०८ वे घटनादुरुस्ती विधेयक (महिला आरक्षण विधेयक) मांडले होते.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: हे विधेयक राज्यसभेने प्रदीर्घ चर्चेनंतर ९ मार्च २०१० रोजी २/३ बहुमताने मंजूर केले.
•
विधान (क) बरोबर आहे: राज्यसभेत मंजूर झाल्यानंतर राजकीय मतभेदांमुळे हे विधेयक लोकसभेत मतदानासाठी कधीही ठेवले गेले नाही आणि १५ वी लोकसभा विसर्जित झाल्यानंतर ते व्यपगत (Lapse) झाले.
•
विधान (ड) चूक आहे: या विधेयकाचा मुख्य उद्देश महिलांसाठी लोकसभा आणि सर्व राज्यांच्या विधानसभांमध्ये ३३ टक्के (१/३) जागा राखीव ठेवणे हा होता, ५० टक्के नाही.
•
त्यामुळे विधाने अ, ब आणि क बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
१०८ वी घटनादुरुस्ती विधेयक (२००८): राज्यसभेत ९ मार्च २०१० रोजी मंजूर, लोकसभेत मतदानाविना व्यपगत.
•
१२८ वी घटनादुरुस्ती विधेयक / १०६ वी घटनादुरुस्ती कायदा (२०२३): नारी शक्ती वंदन अधिनियम अन्वये लोकसभा व विधानसभांमध्ये ३३% आरक्षण मंजूर करण्यात आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) a, b and c
Detailed Analysis:
•
Women's Reservation Bill (108th Constitutional Amendment Bill, 2008):
•
Statement (a) is correct: The UPA-I government introduced the Constitution (108th Amendment) Bill in the Rajya Sabha on 6 May 2008.
•
Statement (b) is correct: The Rajya Sabha passed the bill on 9 March 2010 by a two-thirds majority.
•
Statement (c) is correct: Due to political deadlock, the bill was never taken up for voting in the Lok Sabha and lapsed upon dissolution of the 15th Lok Sabha in 2014.
•
Statement (d) is incorrect: The primary objective was to provide 33% (one-third) reservation for women in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies, NOT 50%.
•
Hence, statements a, b, and c are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
108th Amendment Bill (2008): Passed by Rajya Sabha on 9 March 2010; lapsed in Lok Sabha.
•
106th Constitutional Amendment Act (2023) - Nari Shakti Vandan Adhiniyam: Finally enacted 33% reservation for women in Lok Sabha and State Assemblies.