भारतातील लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची स्थिती या संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या : अ) 2000-01 च्या आर्थिक सर्वेक्षणामध्ये भारतात लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची गरज असल्याचा विशेष संदर्भ देण्यात आला होता. ब) लिंगाधारित अर्थसंकल्प आणि आर्थिक वर्गीकरण या संदर्भात सामान्य दृष्टीकोन सुचित करण्यासाठी डॉ. अशोक लाहिरी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती नेमण्यात आली होती. क) भारतात अद्यापही लिंगाधारित अर्थसंकल्पाची प्रक्रिया सुरू करण्यात आलेली नाही. पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following statements related to status of gender budgeting in India.
(a) The Economic Survey for 2000-01 made a specific reference to need for gender budgeting in India.
(b) Dr. Ashok Lahiri Committee was constituted to suggest general approach to gender budgeting and economic classification.
(c) The gender budget process is not yet initiated in India.
योग्य उत्तर विधान क चूक आहे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
भारतातील लिंगाधारित अर्थसंकल्प (Gender Budgeting in India):
•
विधान अ बरोबर आहे: आर्थिक पाहणी अहवाल 2000-01 मध्ये भारतात महिला सक्षमीकरणासाठी लिंगाधारित अर्थसंकल्प तयार करण्याची गरज सर्वप्रथम ठळकपणे मांडण्यात आली होती.
•
विधान ब बरोबर आहे: वित्त मंत्रालयाने 2004 मध्ये मुख्य आर्थिक सल्लागार डॉ. अशोक लाहिरी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती नेमली, ज्यांनी बजेटमध्ये 'जेंडर बजेट स्टेटमेंट' (Statement 20) सादर करण्याची कार्यपद्धती सुचवली.
•
विधान क चूक आहे: भारतात 2005-06 च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पापासून अधिकृतरीत्या लिंगाधारित अर्थसंकल्प (Gender Budget Statement) मांडण्याची प्रक्रिया नियमितपणे सुरू आहे. त्यामुळे 'अद्याप सुरू झालेली नाही' हे विधान पूर्णपणे चुकीचे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जेंडर बजेट स्टेटमेंटमध्ये दोन भाग असतात: भाग A (महिलांसाठी 100% तरतूद असलेल्या योजना) आणि भाग B (महिलांसाठी किमान 30% तरतूद असलेल्या योजना).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Statement (c) is false.
Explanation:
•
Status of Gender Budgeting in India:
•
Statement (a) is correct: The Economic Survey of 2000-01 prominently highlighted the imperative of gender-responsive budgeting.
•
Statement (b) is correct: An expert committee chaired by Chief Economic Advisor Dr. Ashok Lahiri was constituted in 2004 to formulate the methodology for institutionalizing gender budget statements.
•
Statement (c) is FALSE: India formally institutionalized the Gender Budgeting process in the Union Budget of 2005-06, publishing an annual Gender Budget Statement ever since. Hence, stating that the process has not yet been initiated is completely false.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Gender Budget Statement comprises Part A (100% women-specific schemes) and Part B (schemes with at least 30% allocation for women).