🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2021 MEDIUM

खालील विधानांचे अवलोकन करा : विधान I : माहिती तंत्रज्ञान कायदा, 2000 चे कलम 85 कंपन्यांच्या गुन्हयांशी संबंधित आहे. विधान II : यातील कोणत्याही तरतूदींचे उल्लंघन करणारी व्यक्ती आणि उल्लंघन केल्याबद्दल दोषी असेल आणि त्याच्या विरुद्ध कार्यवाही केली जाईल आणि त्यानुसार शिक्षा केली जाईल. पर्यायी उत्तरे :

EN Consider the following statements: Statement I: Section 85 of the Information Technology Act, 2000 deals with offences by companies. Statement II: Any person who was in charge of the conduct of the business of the company shall be deemed to be guilty of the contravention and liable to be proceeded against and punished accordingly. Alternative Answers: 1: Statement I is correct; II is incorrect 2: Statement II is correct; I is incorrect 3: Both statements are correct 4: Both statements are incorrect
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधान I बरोबर आहे; II चूक आहे
Statement I is correct; II is incorrect
B
विधान II बरोबर आहे ; I चूक आहे
Statement II is correct; I is incorrect
C
दोन्ही विधाने बरोबर आहेत
Both statements are correct
D
दोन्ही विधाने चूक आहेत
Both statements are incorrect
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) दोन्ही विधाने बरोबर आहेत

सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:

माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (Information Technology Act, 2000) मधील कलम ८५ हे 'कंपन्यांनी केलेले अपराध' (Offences by companies) याविषयी आहे:

१. विधान I चे विश्लेषण (बरोबर):
• माहिती तंत्रज्ञान कायद्याचे कलम ८५ हे थेट 'कंपन्यांकडून होणारे गुन्हे' या विषयाशी संबंधित असून त्यामध्ये कॉर्पोरेट संस्थांच्या फौजदारी दायित्वाची तरतूद आहे.
२. विधान II चे विश्लेषण (बरोबर):
• कलम ८५(१) नुसार, जेव्हा या कायद्यांतर्गत एखादा गुन्हा कंपनीकडून केला जातो, तेव्हा गुन्हा घडला त्या वेळी कंपनीच्या कामकाजाचा प्रभारी असणारी आणि कंपनीला जबाबदार असणारी प्रत्येक व्यक्ती तसेच ती कंपनी दोषी मानली जाईल आणि त्यांच्याविरुद्ध कायदेशीर कार्यवाही करून शिक्षा केली जाईल.
• (अपवाद: जर त्या व्यक्तीने सिद्ध केले की तो गुन्हा तिच्या माहितीशिवाय घडला किंवा तिने गुन्हा रोखण्यासाठी सर्व योग्य काळजी घेतली होती).
• दोन्ही विधाने वैधानिक तरतुदींनुसार पूर्णपणे सत्य आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कंपनीच्या गुन्ह्यांसंदर्भातील तरतूद:

• कलम ८५: आयटी कायदा, २०००.
• कंपनी आणि कंपनीचे दैनंदिन कामकाज पाहणारे संचालक/प्रभारी अधिकारी दोघेही संयुक्तपणे व वैयक्तिकरित्या जबाबदार धरले जातात.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Both statements are correct

Detailed Legal Analysis:

Under Section 85 of the Information Technology Act, 2000, governing 'Offences by companies':

1. Statement I is correct:
• Section 85 of the IT Act, 2000 explicitly provides the framework for corporate criminal liability and offences committed by corporate bodies.
2. Statement II is correct:
• Section 85(1) provides that where any contravention of the Act is committed by a company, every person who at the time the contravention was committed was in charge of, and was responsible to, the company for the conduct of business of the company, as well as the company, shall be deemed to be guilty and liable to be proceeded against and punished accordingly.
• Therefore, both statements are statutorily sound and accurate.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Section 85 of the IT Act, 2000 establishes vicarious corporate criminal liability for directors and managers in charge of business operations.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विधान I बरोबर आहे; II चूक आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) विधान II बरोबर आहे ; I चूक आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) दोन्ही विधाने बरोबर आहेत (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) दोन्ही विधाने बरोबर आहेत**[/gold]
✗ पर्याय (4) दोन्ही विधाने चूक आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →