🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

ऊस (Sugarcane) पिकाच्या लागवडीसंदर्भात खालील विधानांचा विचार करा: १. ऊस हे मूळचे उष्णकटिबंधीय तसेच उपउष्णकटिबंधीय अशा दोन्ही हवामान पट्ट्यांत वाढणारे पीक आहे. २. या पिकासाठी २१°C ते २७°C तापमान आणि वार्षिक ७५ ते १०० सेंमी पर्जन्यमान (किंवा समतुल्य सिंचन) अनुकूल ठरते. ३. भारतातील एकूण ऊस उत्पादनात महाराष्ट्र राज्य हे नेहमी सर्वाधिक उत्पादक राज्य म्हणून प्रथम स्थानी असते. वरीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?

EN Consider the following statements with respect to Sugarcane cultivation: 1. Sugarcane is a crop that can be cultivated in both tropical and subtropical climatic zones. 2. It thrives optimally under temperatures between 21°C and 27°C with an annual rainfall/irrigation regime of 75 to 100 cm. 3. Maharashtra consistently holds the first rank as the largest sugarcane producing state in India. Which of the statements given above are **correct**?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

केवळ १ आणि २

1 and 2 only

केवळ २ आणि ३

2 and 3 only

केवळ १ आणि ३

1 and 3 only

सर्व १, २ आणि ३

All 1, 2 and 3

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (1) म्हणजेच केवळ १ आणि २ आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• विधान १ बरोबर आहे: ऊस हे उष्णकटिबंधीय (उदा. महाराष्ट्र, तमिळनाडू, कर्नाटक) आणि उपउष्णकटिबंधीय (उदा. उत्तर प्रदेश, बिहार, पंजाब) या दोन्ही हवामान पट्ट्यांत घेतले जाते.

• विधान २ बरोबर आहे: उसाच्या वाढीसाठी उबदार व दमट हवामान, २१°C ते २७°C तापमान आणि ७५ ते १०० सेंमी पाऊस आवश्यक असतो.

• विधान ३ चुकीचे आहे: भारतात एकूण ऊस उत्पादनात (Sugarcane Production) आणि लागवड क्षेत्रात उत्तर प्रदेश हे राज्य सातत्याने प्रथम क्रमांकावर आहे (भारतातील एकूण उसाच्या ४०% पेक्षा जास्त उत्पादन एकट्या उत्तर प्रदेशात होते). महाराष्ट्र सामान्यतः दुसऱ्या क्रमांकावर राहतो (जरी साखर उत्पादनात महाराष्ट्राने काही वर्षे उत्तर प्रदेशला मागे टाकले असले तरी प्रत्यक्ष ऊस उत्पादनात उत्तर प्रदेशच अव्वल आहे).

पर्यायांचे विश्लेषण:

• विधाने १ आणि २ बरोबर असून ३ चुकीचे असल्याने पर्याय (1) हे अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• ऊस उत्पादनात प्रथम: उत्तर प्रदेश > महाराष्ट्र > कर्नाटक.

• साखरेचा उतारा (Sucrose content) व साखर उत्पादनात: उष्णकटिबंधीय हवामानामुळे महाराष्ट्रातील उसाचा दर्जा उत्तर भारतापेक्षा अधिक चांगला असतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) i.e. 1 and 2 only.

Detailed Analysis:

• Statement 1 is correct: Sugarcane is cultivated in both tropical zones (Maharashtra, Karnataka, Tamil Nadu) and subtropical belts (Uttar Pradesh, Bihar, Haryana).

• Statement 2 is correct: It requires a tropical/subtropical frost-free environment with mean temperatures between 21°C and 27°C and 75 to 100 cm of precipitation or canal irrigation.

• Statement 3 is incorrect: Uttar Pradesh consistently leads India in both sugarcane acreage and total cane production (contributing >40-45% of India's cane harvest). Maharashtra occupies the second spot in cane production (although Maharashtra occasionally leads in refined sugar output due to higher sucrose recovery).

Distractor Analysis:

• Statements 1 and 2 are accurate agronomic facts, while Statement 3 is false due to Uttar Pradesh's undisputed leadership in sugarcane production. Thus, Option (1) is correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Sugarcane Production Ranking: Uttar Pradesh > Maharashtra > Karnataka.

• Sucrose Recovery: Peninsular/tropical Maharashtra registers superior sucrose recovery (10.5%-12%) compared to subtropical Uttar Pradesh (9%-10%).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) केवळ १ आणि २ (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय (1) म्हणजेच केवळ १ आणि २ आहे.

⚠️ पर्याय (2) केवळ २ आणि ३ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) केवळ १ आणि ३ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) सर्व १, २ आणि ३ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्राची नदीप्रणाली, जलव्यवस्थापन व वने विभाग चाचणी

quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'केवळ १ आणि २' हे असून ते 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन