राज्याच्या राज्यपालाच्या अधिकाराबाबत खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त? अ) राज्य शासनाचे कामकाज अधिक सुलभ पद्धतीने करण्यासाठी राज्यपाल नियम करू शकतात. ब) अनुच्छेद 356 खालील आणीबाणीच्या काळात राज्यपाल राज्याची विधान परिषद विसर्जित करू शकतात. क) राज्याच्या मंत्रीमंडळातील सदस्याच्या अपात्रतेच्या प्रश्नासंबंधी राज्यपालास निर्णय घेण्याचा अधिकार आहे. ड) एकदा का राज्यपालांनी विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवले तर त्या विधेयकाचे कायद्यात रूपांतर करणे हे राष्ट्रपतीच्या हातात असते, त्यापुढे राज्यपालांची कोणतीही भूमिका असत नाही. पर्यायी उत्तरे :
EN
Regarding the powers of the Governor of a State, which of the following statement(s) is/are correct?
(a) The Governor can make rules for the more convenient transaction of the business of the State Government.
(b) During an emergency under Article 356, the Governor can dissolve the Legislative Council of the State.
(c) The Governor has the power to decide questions regarding the disqualification of members of the State Cabinet.
(d) Once the Governor reserves a bill for the consideration of the President, the transformation of that bill into law is entirely in the hands of the President, and the Governor has no further role.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ, ड
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधानांची सविस्तर तपासणी:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: अनुच्छेद १६६(३) नुसार राज्य शासनाचे कामकाज अधिक सुलभ पद्धतीने करण्यासाठी आणि मंत्र्यांमध्ये कामांचे वाटप करण्यासाठी नियम करण्याचा अधिकार राज्यपालांना आहे.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह असून ते कधीही विसर्जित होत नाही (कलम १७२(२)); आणीबाणीच्या काळातही विधानपरिषद विसर्जित करता येत नाही.
•
विधान (क) चुकीचे आहे: विधानमंडळ सदस्यांच्या अपात्रतेचा निर्णय निवडणूक आयोगाच्या सल्ल्याने होतो (कलम १९२), तर पक्षांतराच्या आधारे अपात्रतेचा निर्णय सभापती/अध्यक्ष घेतात (दहावी अनुसूची); राज्यपालांना थेट कॅबिनेट सदस्यांना अपात्र ठरवण्याचा स्वतंत्र अधिकार नाही.
•
विधान (ड) बरोबर आहे: कलम २०१ नुसार एकदा राज्यपालांनी विधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवले की, त्यावर संमती देणे किंवा रोखून ठेवणे पूर्णतः राष्ट्रपतींच्या हातात असते; त्यात पुढे राज्यपालांची कोणतीही भूमिका राहत नाही.
•
त्यामुळे विधाने 'अ' आणि 'ड' बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कलम १६६(३): शासनाचे कामकाज सुलभ करण्यासाठी नियम राज्यपाल करतात.
•
विधानपरिषद: कधीही विसर्जित होत नाही (स्थायी सभागृह - कलम १७२(२)).
•
कलम २०१: राखून ठेवलेल्या विधेयकावर अंतिम निर्णय राष्ट्रपतींचा असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) (a), (d)
Detailed Analysis:
•
Evaluation of Statements:
•
Statement (a) is correct: Under Article 166(3), the Governor makes rules for the more convenient transaction of the business of the Government of the State.
•
Statement (b) is incorrect: The Legislative Council is a permanent body and is not subject to dissolution under any circumstances (Article 172(2)).
•
Statement (c) is incorrect: Disqualification questions of legislators are decided under Article 192 in consultation with the Election Commission, or by the Presiding Officer under the Tenth Schedule.
•
Statement (d) is correct: Under Article 201, once a bill is reserved for the consideration of the President, the assent or withholding of assent is exclusively the prerogative of the President; the Governor has no further role.
•
Therefore, statements (a) and (d) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Article 166(3): Rules of business made by the Governor.
•
Legislative Council: Permanent body, never dissolved (Article 172(2)).
•
Article 201: President has final authority on reserved bills.