भारताच्या फाळणीनंतर घटनासमितीच्या संख्येबाबतच्या विधानांचा विचार करा. अ) समितीची सदस्यसंख्या 299 पर्यंत खाली आली. ब) संस्थानांच्या प्रतिनिधींची संख्या 70 पर्यंत कमी झाली. क) प्रांतांच्या व मुख्य आयुक्तांच्या प्रांतांच्या प्रतिनिधींची संख्या 229 इतकी कमी झाली. वरीलपैकी कोणती विधान/ने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the statements regarding the strength of the Constituent Assembly after the partition of India:
(a) The total membership of the Assembly came down to 299.
(b) The number of representatives of the princely states dropped to 70.
(c) The number of representatives of the provinces and chief commissioners' provinces was reduced to 229.
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (अ, ब आणि क सर्व बरोबर आहेत)
स्पष्टीकरण:
•
कॅबिनेट मिशन योजनेनुसार (१९४६) संविधान सभेची मूळ सदस्यसंख्या ३८९ ठरवली होती (२९२ ब्रिटिश प्रांत + ४ मुख्य आयुक्त प्रांत + ९३ देशी संस्थाने).
•
परंतु ३ जून १९४७ च्या माउंटबॅटन योजनेनुसार भारताची फाळणी झाली आणि मुस्लिम लीगचे सदस्य पाकिस्तानच्या संविधान सभेत गेल्याने भारतीय संविधान सभेची सदस्यसंख्या २९९ वर आली:
•
अ) एकूण सदस्यसंख्या: ३८९ वरून २९९ झाली (विधान अ बरोबर).
•
ब) देशी संस्थानांचे प्रतिनिधी: ९३ वरून ७० पर्यंत कमी झाले (विधान ब बरोबर).
•
क) प्रांतांचे प्रतिनिधी: २९६ वरून २२९ इतके कमी झाले (विधान क बरोबर).
•
३१ डिसेंबर १९४७ रोजी सभेची ही पुनर्रचित सदस्यसंख्या अधिकृतपणे निश्चित झाली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
फाळणीनंतर संविधान सभेची संख्या: एकूण २९९ (२२९ ब्रिटिश प्रांतांचे + ७० देशी संस्थानांचे प्रतिनिधी).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 ((a), (b) and (c) are all correct)
Explanation:
•
Under the Cabinet Mission Plan (1946), the initial strength of the Constituent Assembly was fixed at 389 (296 British India + 93 Princely States).
•
Following the Mountbatten Plan (3rd June 1947) and partition, the Muslim League members withdrew, reducing the strength of the Indian Constituent Assembly to 299 as on 31st December 1947:
•
(a) Total strength came down to 299 (Statement a is correct).
•
(b) Princely states' seats dropped from 93 to 70 (Statement b is correct).
•
(c) Provincial seats dropped from 296 to 229 (Statement c is correct).
•
Hence, all statements (a), (b), and (c) are fully correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Post-partition strength: Total = 299 (Provinces = 229, Princely States = 70).