दोन विधाने विचारात घ्या. अ) अंतर्गत शक्तीचा उगम पृथ्वीच्या भूगर्भातून होऊन भूपृष्ठ निर्मिती ही ज्वालामुखी व भूकंपासारख्या घटनेतून होत असते. ब) बाह्य शक्तींचा उगम बाह्यस्थ स्त्रोतातून होतो (सूर्य) व ह्या भूपृष्ठाच्या झीजेस नदी, वारे व इतर बाह्य कारके कारणीभूत असतात. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the two statements:
Statement a: Endogenic forces originate deep within the Earth's interior, and landforms are constructed through phenomena such as volcanism and earthquakes.
Statement b: Exogenic forces originate from external sources (primarily the Sun), and surface degradation is caused by rivers, winds, and other external agents.
Alternative answers:
दोन्ही विधाने मूलभूत भूगोलाच्या सिद्धांतांनुसार तंतोतंत बरोबर आहेत:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: पृथ्वीच्या पोटातील किरणोत्सर्गी ऊर्जा आणि भूगर्भीय उष्णतेतून निर्माण होणाऱ्या अंतर्गत शक्ती (Endogenic forces) ज्वालामुखी, भूकंप आणि पर्वतनिर्मितीद्वारे नवनवीन भूरूपे निर्माण करतात.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: सूर्याच्या उष्णतेमुळे हवामान, पाऊस आणि तापमान नियंत्रित होते, ज्यामुळे नदी, वारा, हिमनदी यांसारखी बाह्य कारके (Exogenic forces) भूपृष्ठाची सतत झीज (Degradation / Denudation) करून भूरूपे सपाट करण्याचा प्रयत्न करतात.
म्हणून, अ आणि ब दोन्ही बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अंतर्गत शक्तींना 'भूपृष्ठ निर्माती' (Constructive forces) तर बाह्य शक्तींना 'भूपृष्ठ समपातळी आणणारी' (Planating / Gradational forces) शक्ती म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Both statements represent fundamental axioms of physical geomorphology:
•
Statement a is correct: Endogenic forces driven by geothermal heat and radioactivity in Earth's mantle build initial relief through volcanism, earthquakes, and orogenic uplift.
•
Statement b is correct: Exogenic forces powered by solar insolation and gravitational gradients operate through rivers, winds, glaciers, and waves to degrade, weather, and denude high relief towards a common base level.
Therefore, Both a and b are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Endogenic forces are constructive land-building mechanisms, while exogenic forces act as gradational or leveling agents.