🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

मानवी रक्तातील पांढऱ्या रक्तपेशींच्या (WBCs / Leukocytes) विविध प्रकारांचा विचार करता, निरोगी प्रौढ मानवाच्या शरीरात खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या पेशींचे प्रमाण सर्वाधिक (६० ते ७०%) असते?

EN Considering the different types of White Blood Cells (leukocytes) in human blood, which cell type is the most abundant (accounting for 60 to 70% of total WBC count) in a healthy adult?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

लिम्फोसाइट्स (Lymphocytes)

Lymphocytes

मोनोसाइट्स (Monocytes)

Monocytes

बेसोफिल्स (Basophils)

Basophils

न्यूट्रोफिल्स (Neutrophils)

Neutrophils

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

पर्याय (४) हे योग्य उत्तर आहे.

• न्यूट्रोफिल्स (Neutrophils): मानवी रक्तातील पांढऱ्या रक्तपेशींमध्ये सर्वाधिक संख्या न्यूट्रोफिल्सची असते (एकूण WBC पैकी सुमारे ६०% ते ७०%).

• हे कणिकायुक्त पांढऱ्या पेशी (Granulocytes) असून यांचे केंद्रक ३ ते ५ खंडांचे (multilobed) असते. कोणत्याही जिवाणू संसर्गाच्या वेळी संसर्गस्थळी सर्वप्रथम पोहोचून पेशीभक्षणाव्दारे (Phagocytosis) जंतूंचा नाश करणे हे यांचे मुख्य कार्य आहे.

इतर पांढऱ्या पेशींचे प्रमाण:

• लिम्फोसाइट्स (Lymphocytes): सुमारे २०% ते २५% (दुसऱ्या क्रमांकावर सर्वाधिक, प्रतिपिंडे निर्मिती).

• मोनोसाइट्स (Monocytes): सुमारे ३% ते ८% (आकाराने सर्वात मोठ्या पांढऱ्या पेशी).

• इओसिनोफिल्स (Eosinophils): सुमारे २% ते ३% (ॲलर्जी व परजीवी जंतांविरुद्ध कार्य).

• बेसोफिल्स (Basophils): सुमारे ०.५% ते १% (सर्वात कमी संख्या; हिस्टामाइन, हेपॅरिन स्रवणारी).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

WBC संख्या उतरता क्रम लक्षात ठेवण्याची सोपी युक्ती:

NLMEB (Never Let Monkeys Eat Bananas)

• Neutrophils (६०-७०%) > Lymphocytes (२०-२५%) > Monocytes (३-८%) > Eosinophils (२-३%) > Basophils (०.५-१%).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

Option (4) is the correct answer.

• Neutrophils: Neutrophils are the most abundant leukocyte in healthy human blood, comprising approximately 60% to 70% of all circulating WBCs.

• They possess multilobed nuclei (3-5 lobes) and neutral-staining granules. As primary phagocytes, they are the first responders to bacterial infection sites, neutralizing microbes via phagocytosis and degranulation.

Relative Abundance of Other Leukocytes:

• Lymphocytes: 20-25% (second most common, responsible for humoral and cell-mediated adaptive immunity).

• Monocytes: 3-8% (largest WBC by physical size, differentiate into macrophages).

• Eosinophils: 2-3% (allergic responses, fighting helminthic parasite infections).

• Basophils: 0.5-1% (least common, secrete histamine, serotonin, and heparin).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Mnemonic for leukocyte relative abundance:

NLMEB (Never Let Monkeys Eat Bananas)

Neutrophils (60-70%) > Lymphocytes (20-25%) > Monocytes (3-8%) > Eosinophils (2-3%) > Basophils (0.5-1%).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) लिम्फोसाइट्स (Lymphocytes) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) मोनोसाइट्स (Monocytes) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) बेसोफिल्स (Basophils) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) न्यूट्रोफिल्स (Neutrophils) (अचूक उत्तर): पर्याय (४) हे योग्य उत्तर आहे.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'न्यूट्रोफिल्स (Neutrophils)' हे असून ते 'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मानवी रक्तभिसरण संस्था व रक्तगट' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन