मानवी फुप्फुसांच्या सूक्ष्म शरीररचनेचा विचार करता, फुप्फुसांचा रचनात्मक आणि कार्यात्मक मूलभूत घटक (Structural and functional unit of lungs) खालीलपैकी कोणता आहे?
EN
Considering the microscopic anatomy of the human lungs, which of the following represents the fundamental structural and functional unit of the lungs?
स्पष्टीकरण:
पर्याय (१) हे योग्य उत्तर आहे.
•
अल्वेओलस / वायूकोश (Alveolus): वायूकोश हे फुप्फुसांचे मूलभूत रचनात्मक आणि कार्यात्मक एकक आहेत. मानवाच्या दोन्ही फुप्फुसांमध्ये मिळून सुमारे ३० ते ४० कोटी (३०० ते ४०० दशलक्ष) वायूकोश असतात. वायूकोशांची भित्तिका अत्यंत पातळ असून तिच्याभोवती रक्तकेशिकांचे दाट जाळे असते, जिथे ऑक्सिजन आणि कार्बन डायऑक्साइडची प्रत्यक्ष देवाणघेवाण विसरण पद्धतीने होते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
नेफ्रॉन (Nephron): वृक्काचे (Kidney) रचनात्मक व कार्यात्मक एकक आहे.
•
न्यूरॉन (Neuron): चेतासंस्थेचे (Nervous system) रचनात्मक व कार्यात्मक एकक आहे.
•
प्ल्युरा (Pleura): फुप्फुसांचे बाह्य दुहेरी संरक्षणात्मक आवरण (फुप्फुसावरण) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मानवी अवयवांचे कार्यात्मक एकक (MPSC वारंवार विचारते):
•
फुप्फुस $\rightarrow$ अल्वेओलस (वायूकोश)
•
वृक्क (मूत्रपिंड) $\rightarrow$ नेफ्रॉन
•
चेतासंस्था $\rightarrow$ न्यूरॉन (चेता Ruh / चेतापेशी)
•
स्नायू $\rightarrow$ सार्कोमिअर (Sarcomere)
•
यकृत $\rightarrow$ हेपॅटिक लोब्यूल (Hepatic lobule).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (1) is the correct answer.
•
Alveolus (Alveoli): The alveoli are the microscopic structural and functional units of the human lungs. Both human lungs contain approximately 300 to 400 million alveoli, providing an immense surface area (~70-80 square metres) lined by a thin single-layered squamous epithelium surrounded by capillaries for gas diffusion.
Distractor Analysis:
•
Nephron: Structural and functional unit of the kidneys.
•
Neuron: Structural and functional unit of the nervous system.
•
Pleura: The double-layered protective serous membrane enclosing the lungs.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Functional units across human organ systems:
•
Lungs: Alveoli
•
Kidney: Nephron
•
Nervous System: Neuron
•
Skeletal Muscle: Sarcomere
•
Liver: Hepatic lobule.