मानवी रक्ताच्या एकूण घनफळाचा (Total Blood Volume) विचार करता, संपूर्ण रक्तामध्ये पाण्याचे प्रमाण सर्वसाधारणपणे किती टक्के असते?
EN
Considering the total blood volume in the human body, approximately what percentage of whole blood is made up of water?
स्पष्टीकरण:
पर्याय (१) हे योग्य उत्तर आहे.
•
मानवी रक्ताचे मुख्य दोन भाग पडतात:
१.
रक्तद्रव (Plasma): एकूण रक्ताच्या सुमारे ५५% भाग.
२.
रक्तपेशी (Formed elements / Blood cells): एकूण रक्ताच्या सुमारे ४५% भाग.
•
प्लाझ्मामध्ये (रक्तद्रव) सुमारे ९० ते ९२% पाणी असते आणि ६ ते ८% प्रथिने व इतर क्षार असतात.
•
म्हणून, संपूर्ण रक्ताच्या संदर्भात पाण्याचे प्रमाण:
$५५\% \times ९०\% = ४९.५\% \approx ५०\%$ (सुमारे ५० टक्के पाणी असते).
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
९० टक्के: हे केवळ 'रक्तद्रवातील' (Plasma) पाण्याचे प्रमाण आहे, संपूर्ण रक्तातील नाही.
•
५५ टक्के: हे संपूर्ण रक्तातील 'रक्तद्रवाचे' (Plasma) एकूण प्रमाण आहे.
•
८ टक्के: मानवी शरीराच्या एकूण वजनाच्या सुमारे ७ ते ८% वजन रक्ताचे असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
संपूर्ण रक्तातील पाण्याचे प्रमाण = ~५०%
•
प्लाझ्मामध्ये पाण्याचे प्रमाण = ९० - ९२%
•
शरीराच्या वजनात रक्ताचे प्रमाण = ७ - ८%
•
प्रौढ व्यक्तीमध्ये एकूण रक्ताचे प्रमाण = सुमारे ५ ते ६ लिटर.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (1) is the correct answer.
•
Whole blood comprises two primary components:
1.
Plasma: ~55% of total blood volume.
2.
Formed Elements (RBCs, WBCs, Platelets): ~45% of total blood volume.
•
Blood plasma consists of 90-92% water and 7-8% dissolved solutes (albumin, globulin, fibrinogen, electrolytes).
•
Therefore, in whole blood, water constitutes: $55\% \times 90-92\% = 49.5\% - 50.6\% \approx 50\%$ of total whole blood volume.
Distractor Analysis:
•
90%: This represents the water content of blood plasma alone, not total whole blood.
•
55%: This is the total percentage of blood plasma within whole blood.
•
8%: Blood accounts for approximately 7-8% of total human body weight.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Water in whole blood: ~50%
•
Water in plasma: 90-92%
•
Plasma in whole blood: 55%
•
Formed elements in whole blood: 45%
•
Total volume in adult: 5 to 6 litres.