इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2012 MEDIUM

कॉर्नवालिसने प्रत्येक जिल्ह्याचे आकारानुसार लहान विभाग करून प्रत्येक विभागावर कोणते हिंदुस्थानी अधिकारी नेमले ?

EN Cornwallis divided each district into smaller subdivisions according to size and appointed which Indian official over each subdivision?
A
मुलकी पाटील Mulki Patil
✓
दरोगा Daroga
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
जिल्हाधिकारी District Collector
D
तलाठी Talathi
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (२) दरोगा (Daroga)

सविस्तर विश्लेषण:

• गव्हर्नर जनरल लॉर्ड कॉर्नवॉलिस (Lord Cornwallis, १७८६–१७९३) याने १७९१ मध्ये भारतातील आधुनिक पोलीस प्रशासनाचा पाया घातला.
• सुधारणा:
• कॉर्नवॉलिसने जमीनदारांचे पारंपारिक पोलीस अधिकार पूर्णपणे काढून घेतले.
• त्याने प्रत्येक जिल्ह्याचे सुमारे २० चौरस मैलांचे लहान विभाग (थाणी - Thanas) केले.
• प्रत्येक ठाण्यावर एका भारतीय अधिकाऱ्याची नियुक्ती केली, ज्याला 'दरोगा' (Daroga) असे म्हटले जात असे.
• दरोगा हा ठाण्यातील कायदा व सुव्यवस्था, गुन्हे अन्वेषण आणि बंदोबस्तासाठी थेट ब्रिटिश जिल्हा दंडाधिकाऱ्याला (District Magistrate) जबाबदार होता.

---

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• एसपी (SP) पदाची निर्मिती: १८०८ मध्ये लॉर्ड मिंटोच्या काळात प्रत्येक विभागासाठी 'सुपरिंटेंडंट ऑफ पोलीस' (SP) हे पद निर्माण करण्यात आले.
• कॉर्नवॉलिस कोड (१७९३): यात पोलीस, न्याय आणि महसूल प्रशासनाचे स्पष्ट विभाजन करण्यात आले होते.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Daroga

Detailed Analysis:

• Governor-General Lord Cornwallis instituted foundational modern police reforms in 1791:
• The System:
• Stripped hereditary zamindars of their traditional policing functions.
• Partitioned every district into smaller operational jurisdictions of approximately 20 square miles termed *Thanas* (police stations).
• Placed each thana under the executive charge of a native police official designated as the 'Daroga'.
• The Daroga commanded a contingent of barkandazes (constables) and reported directly to the British District Magistrate.

---

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Superintendent of Police (SP): The office of SP was established in 1808 under Lord Minto to supervise district police work.
• Cornwallis Code (1793): Separated judicial, police, and fiscal powers, establishing civil administrative principles.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →