भारत-बायोटेक यांनी देशांतर्गत विकसीत केलेली कोव्हक्सीन ही कोवीड-19 महामारी वरील लस _____________ पासुन तयार केली आहे.

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

EN Covaxin, the vaccine against the COVID-19 pandemic indigenously developed by Bharat Biotech, is prepared from:

✓

मृत कोरोना विषाणू Inactivated (dead) Coronavirus

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

कोरोना विषाणूच्या डी.एन्.ए. Coronavirus DNA

कोरोना विषाणूचा एम्.आर.एन्.ए. Coronavirus mRNA

कोरोना विषाणूच्या पुनःसंयोजक एम्.आर.एन्.ए. Recombinant Coronavirus mRNA

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (1) मृत कोरोना विषाणू (Inactivated Coronavirus)

स्पष्टीकरण:

भारत बायोटेकने (Bharat Biotech) ICMR आणि पुण्याच्या 'नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ व्हायरॉलॉजी' (NIV Pune) च्या सहकार्याने देशांतर्गत विकसित केलेली 'कोव्हॅक्सिन' (Covaxin - BBV152) ही लस मृत (निष्क्रिय) कोरोना विषाणूपासून (Inactivated / Killed Whole-Virion Coronavirus) तयार करण्यात आली आहे:

• तंत्रज्ञान: संपूर्ण जिवंत सार्स-सीओव्ही-2 (SARS-CoV-2) विषाणूची प्रयोगशाळेत वाढ करून 'बीटा-प्रोपियोलॅक्टोन' (Beta-propiolactone) या रसायनाच्या साहाय्याने विषाणूची पुनरुत्पादक क्षमता पूर्ण नष्ट (Inactivate/Kill) केली जाते.

• हा मृत विषाणू शरीरात टोचल्यानंतर रोग निर्माण न करता शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्तीला ॲन्टिबॉडीज तयार करण्यास प्रवृत्त करतो.

• कोविशील्ड (Covishield): ॲडेनोव्हायरस व्हेक्टर आधारित लस (सीरम इन्स्टिट्यूट).

• झायकोव्ह-डी (ZyCoV-D): जगातील पहिली डीएनए लस (झायडस कॅडिला).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

पुण्यातील NIV (National Institute of Virology) ने कोरोना विषाणूचा मूळ भारतीय स्ट्रेन यशस्वीरीत्या वेगळा (Isolate) करून कोव्हॅक्सिनच्या निर्मितीचा मार्ग खुला केला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Inactivated (dead) Coronavirus

Explanation:

India's indigenous COVID-19 vaccine Covaxin (BBV152), developed by Bharat Biotech in partnership with the Indian Council of Medical Research (ICMR) and the National Institute of Virology (NIV, Pune), is an Inactivated Whole-Virion (Killed) Vaccine:

• Manufacturing Technology: Live SARS-CoV-2 viral particles were cultured in Vero cell lines and chemically inactivated using beta-propiolactone (BPL).

• The inactivated viral shell retains intact structural epitopes (Spike, Nucleocapsid, Membrane proteins) to trigger immune memory without any capability of viral replication or pathogenesis.

• In contrast, *Covishield* uses a chimpanzee adenovirus viral vector, while *ZyCoV-D* is a plasmid DNA vaccine.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The viral strain utilized to engineer Covaxin was isolated from India's first laboratory-confirmed COVID-19 patient by NIV Pune.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):