🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतात सर्वाधिक क्षेत्र व्यापणाऱ्या, उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला ६ ते ८ आठवडे पाण्याची बचत करण्यासाठी आपली पाने गाळणाऱ्या कोणत्या वनांना 'मान्सून वने' (Monsoon Forests) असेही म्हटले जाते?

EN Covering the largest geographical extent in India, shedding their leaves for 6 to 8 weeks in dry summer to conserve moisture, which forests are also widely designated as 'Monsoon Forests'?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

पर्वतीय वने (Montane Forests)

Montane Forests

उष्णकटिबंधीय पर्णपाती / पानझडी वने (Tropical Deciduous Forests)

Tropical Deciduous Forests

उष्णकटिबंधीय सदाहरित वने (Tropical Evergreen Forests)

Tropical Evergreen Forests

खारफुटीची वने / मँग्रोव्ह (Mangrove Forests)

Mangrove Forests

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (२) - उष्णकटिबंधीय पर्णपाती / पानझडी वने.

विश्लेषण:

• 'उष्णकटिबंधीय पर्णपाती वनांना' (Tropical Deciduous Forests) भारतात 'मान्सून वने' (Monsoon Forests) म्हटले जाते, कारण त्यांची वाढ आणि स्वरूप मान्सूनच्या पर्जन्याशी थेट जोडलेले असते.

• वैशिष्ट्ये:

• वार्षिक पर्जन्य: ७० ते २०० सेंमी.

• झाडे उन्हाळ्यात बाष्पीभवन रोखण्यासाठी ६ ते ८ आठवडे आपली सर्व पाने गाळतात.

• ही वने भारतातील एकूण वनक्षेत्राच्या सुमारे ६५% पेक्षा जास्त भाग व्यापतात.

• या वनांचे दोन उपप्रकार पडतात:

१. आर्द्र पर्णपाती वने (Moist Deciduous - १०० ते २०० सेंमी पाऊस): प्रमुख झाडे - सागवान (Teak), साल (Sal), शिसम, महुआ, आवळा, बांबू, चंदन.

२. शुष्क पर्णपाती वने (Dry Deciduous - ७० ते १०० सेंमी पाऊस): प्रमुख झाडे - खैर, तेंदू, पळस, कडुनिंब, बेल.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील आर्थिकदृष्ट्या सर्वात मौल्यवान लाकूड (सागवान आणि साल) उष्णकटिबंधीय पर्णपाती वनांमध्येच आढळते. मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, छत्तीसगड आणि ओडिशामध्ये ही वने सर्वाधिक आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) - Tropical Deciduous Forests.

Analysis:

• Tropical Deciduous Forests are universally referred to as 'Monsoon Forests' across the Indian subcontinent because their phenology is synchronized with the southwest monsoon cycle.

• Key Botanical Attributes:

• Rainfall: 70 to 200 cm.

• Adaptation: Trees shed their foliage simultaneously for 6 to 8 weeks in early summer to prevent transpirational water loss.

• Prevalence: Constitute over 65% of India's total forest cover.

• Subdivisions:

1. Moist Deciduous (100–200 cm): Teak (dominant), Sal, Shisham, Sandalwood, Mahua, and Bamboo.

2. Dry Deciduous (70–100 cm): Tendu, Palas, Amaltas, Bel, and Khair.

Distractor Analysis:

• Evergreen forests do not shed leaves collectively; Montane and Mangrove forests occupy restricted eco-zones.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Tropical Deciduous Forests yield India's most prized commercial timbers: Teak (Tectona grandis) and Sal (Shorea robusta).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) पर्वतीय वने (Montane Forests) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) उष्णकटिबंधीय पर्णपाती / पानझडी वने (Tropical Deciduous Forests) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (२) - उष्णकटिबंधीय पर्णपाती / पानझडी वने.

⚠️ पर्याय (3) उष्णकटिबंधीय सदाहरित वने (Tropical Evergreen Forests) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) खारफुटीची वने / मँग्रोव्ह (Mangrove Forests) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्राची नदीप्रणाली, जलव्यवस्थापन व वने विभाग चाचणी

quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'उष्णकटिबंधीय पर्णपाती / पानझडी वने (Tropical Deciduous Forests)' हे असून ते 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन