गंभीर संकटात सापडलेला आणि उडणाऱ्या पक्ष्यांमधील सर्वात वजनदार पक्षी असणारा 'माळढोक' (Great Indian Bustard - गोडावण) हा प्रामुख्याने कोणत्या राज्याचा राज्य पक्षी व मुख्य अधिवास आहे?
उत्तर: राजस्थान (थार वाळवंट) (Rajasthan)
उत्तर: राजस्थान (थार वाळवंट) (Rajasthan)
अचूक उत्तर: पर्याय (4) राजस्थान (थार वाळवंट)
माळढोक पक्षी व संवर्धन विश्लेषण:
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
📌 MPSC परीक्षा टीप: IUCN रेड लिस्टनुसार माळढोक हा 'गंभीर संकटात सापडलेला' (Critically Endangered) पक्षी आहे. महाराष्ट्रात सोलापूर आणि अहमदनगर जिल्ह्यांच्या सीमेवर 'माळढोक पक्षी अभयारण्य' (नानज) स्थित आहे.
Correct Answer: Option (4) Rajasthan
Avian Conservation & The Great Indian Bustard:
Analysis of Other Options:
📌 MPSC Exam Tip: Listed as 'Critically Endangered' by the IUCN, Maharashtra also conserves the species at the Great Indian Bustard Sanctuary (Nannaj) spanning Solapur and Ahmednagar.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: पर्यावरण व जैवविविधता विषयांतर्गत 'पर्यावरण भूगोल, परिसंस्था रचना व अन्नसाखळी' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.