सद्यास्थितीत राज्य सरकारला कर महसूल मिळवून देण्यामध्ये VAT चा वाटा सर्वात मोठा आहे. अर्थात या संदर्भात काही दोषही पुढे आलेले आहेत. खालीलपैकी कोणते विधाने VAT मधील उणीव/उणीवा या संदर्भात योग्य आहे/आहेत? अ) वाढीव खर्च VAT च्या कार्यात/अंमलबजावणीत समाविष्टीत करण्यात येतो. ब) VAT कर आकारणीच्या बाबत समानता या तत्त्वाच्या विरोधी आहे.
EN
Currently, VAT accounts for the largest share of tax revenue for the state government. Of course, some faults have also come forward in this regard. Which of the following statements is/are correct with regard to deficiency/shortcomings in VAT? a) Incremental costs are involved in the operation/implementation of VAT. b) VAT is against the principle of equality of taxation.
योग्य उत्तर अ आणि ब दोन्ही आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान अ योग्य आहे (उणीव): व्हॅट (VAT) प्रणालीच्या सुरळीत अंमलबजावणीसाठी व्यापाऱ्यांना अचूक हिशोब ठेवणे, बिले व पावत्यांचे रेकॉर्ड सांभाळणे आणि कर विवरणपत्रे दाखल करणे यासाठी अतिरिक्त प्रशासकीय व अनुपालन खर्च (Compliance & Administrative Costs) सहन करावा लागतो.
•
विधान ब योग्य आहे (उणीव): व्हॅट हा अप्रत्यक्ष कर असल्याने त्याचा अंतिम भार श्रीमंत आणि गरीब ग्राहकांवर एकाच वस्तूसाठी सारख्याच दराने पडतो. गरिबांच्या उत्पन्नाचा मोठा हिस्सा उपभोग खर्चावर जात असल्याने गरिबांवर तुलनात्मक भार जास्त पडतो. त्यामुळे व्हॅट हा कर आकारणीच्या 'उर्ध्व समता / समानता' (Vertical Equity / Ability to Pay) या तत्त्वाशी विसंगत किंवा विरोधी ठरतो (प्रतिगामी स्वरूप).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अप्रत्यक्ष कर हे सामान्यतः प्रतिगामी (Regressive) असतात, तर प्रत्यक्ष कर प्रगत (Progressive) असतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Both A and B.
Explanation:
•
Statement a is correct (Deficiency): Implementing and complying with VAT involves substantial incremental administrative and bookkeeping costs for small and medium dealers who must maintain detailed purchase and sales invoices for input credit audits.
•
Statement b is correct (Deficiency): Like most indirect taxes, VAT is essentially regressive in nature because it levies the identical rate of tax regardless of the buyer's income level, thereby placing a disproportionately higher burden on lower-income households and contradicting the canon of equity/equality in taxation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Direct taxes satisfy the canon of equity through progressive rates based on ability to pay, whereas indirect taxes (like VAT/GST) are inherently regressive unless essential goods are zero-rated.