🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Pune) 2017 Official Paper 2017 MEDIUM

खालीलपैकी कोणत्या घटकांच्या कमतरतेमूळे मधुमेह होतो?

EN Deficiency of which of the following factors causes diabetes?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

साखर

Sugar

इन्सुलिन

Insulin

कॅल्शियम

Calcium

जीवनसत्वे

Vitamins

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) [इन्सुलिन]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर इन्सुलिन आहे.

📌 मुख्य मुद्दे

• मधुमेह मेलीटस, सामान्यतः मधुमेह म्हणून ओळखले जाते, हा एक चयापचय रोग आहे ज्यामुळे उच्च रक्तातील साखर वाढते.

• इंसुलिन हार्मोन रक्तातील साखर तुमच्या पेशींमध्ये साठवण्यासाठी किंवा ऊर्जेसाठी वापरण्यासाठी हलवतो. मधुमेहासह, आपले शरीर एकतर पुरेसे इन्सुलिन तयार करत नाही किंवा ते बनवलेल्या इन्सुलिनचा प्रभावीपणे वापर करू शकत नाही.

•

1921 मध्ये टोरोंटो विद्यापीठात सर फ्रेडरिक जी बॅंटिंग, चार्ल्स एच बेस्ट आणि जेजेआर मॅक्लॉड यांनी इन्सुलिनचा शोध लावला होता आणि नंतर जेम्स बी कॉलिपने ते शुद्ध केले.

• मधुमेहाचे काही भिन्न प्रकार आहेत:

• टाइप 1 मधुमेह एक स्वयंप्रतिकार रोग आहे. रोगप्रतिकारक प्रणाली स्वादुपिंडातील पेशींवर हल्ला करते आणि नष्ट करते, जिथे इन्सुलिन तयार केले जाते. हा हल्ला कशामुळे झाला हे अस्पष्ट आहे. मधुमेह असलेल्या सुमारे 10 टक्के लोकांना हा प्रकार आहे.

• टाइप 2 मधुमेह तेव्हा होतो जेव्हा तुमचे शरीर इन्सुलिनला प्रतिरोधक बनते आणि तुमच्या रक्तात साखर तयार होते.

• प्रीडायबेटिस तेव्हा होतो जेव्हा तुमच्या रक्तातील साखर सामान्यपेक्षा जास्त असते, पण टाइप 2 मधुमेहाच्या निदानासाठी ते पुरेसे नसते.

• गर्भधारणेदरम्यान मधुमेह म्हणजे गरोदरपणात उच्च रक्तातील साखर. प्लेसेंटाद्वारे तयार होणारे इन्सुलिन-अवरोधक संप्रेरक या प्रकारच्या मधुमेहास कारणीभूत असतात.

📌 अतिरिक्त माहिती

• कमी रक्तातील साखर, ज्याला हायपोग्लाइसीमिया असेही म्हणतात, एक धोकादायक स्थिती असू शकते. मधुमेह असलेल्या लोकांमध्ये रक्तातील साखरेची कमी होऊ शकते जे शरीरात इन्सुलिनची पातळी वाढवणारी औषधे घेतात.

• कमी कॅल्शियम पातळीमुळे ऑस्टियोपोरोसिस, ऑस्टियोपेनिया, कॅल्शियम कमतरता रोग (हायपोक्लेसेमिया) सारखे रोग होऊ शकतात.

• खालील सारणी मानवी शरीरात विविध प्रकारच्या जीवनसत्त्वांच्या कमतरतेमुळे होणारे रोग विचारात घेते.

जीवनसत्त्वे प्रकार

कमतरतेमुळे होणारे रोग

ए (रेटिनॉल)

रात्री अंधत्व

बी 1 (थायमिन)

बेरी-बेरी

बी 2 (रिबोफ्लेविन)

मंदावलेली वाढ, खराब त्वचा

बी 12 (सायनोकोबालामीन)

अशक्तपणा

सी (एस्कॉर्बिक आम्ल)

स्कर्व्ही

डी (कॅल्सीफेरॉल)

मुडदूस

के (फिलोक्विनोन)

दुखापतीमुळे जास्त रक्तस्त्राव

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'साखर' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2 (अचूक उत्तर): 'इन्सुलिन' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

• पर्याय 3: 'कॅल्शियम' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 4: 'जीवनसत्वे' हा पर्याय चुकीचा आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: सामान्य विज्ञानात जीवनसत्त्वांची शास्त्रीय नावे, अभावामुळे होणारे रोग, मानवी रक्ताभिसरण संस्था आणि दैनंदिन भौतिकशास्त्रातील एकके यांवर वारंवार प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) [Insulin]

Explanation:

The correct answer is Insulin.

📌 Key Points

• Diabetes mellitus, commonly known as diabetes, is a metabolic disease that causes high blood sugar.

• The hormone insulin moves sugar from the blood into your cells to be stored or used for energy. With diabetes, your body either doesn’t make enough insulin or can’t effectively use the insulin it does make.

•

Insulin was discovered by Sir Frederick G Banting , Charles H Best and JJR Macleod at the University of Toronto in 1921 and it was subsequently purified by James B Collip.

• There are a few different types of diabetes:

• Type 1 diabetes is an autoimmune disease. The immune system attacks and destroys cells in the pancreas, where insulin is made. It’s unclear what causes this attack. About 10 percent of people with diabetes have this type.

• Type 2 diabetes occurs when your body becomes resistant to insulin, and sugar builds up in your blood.

• Prediabetes occurs when your blood sugar is higher than normal, but it’s not high enough for a diagnosis of type 2 diabetes.

• Gestational diabetes is high blood sugar during pregnancy. Insulin-blocking hormones produced by the placenta cause this type of diabetes.

📌 Additional Information

• Low blood sugar, also known as hypoglycemia, can be a dangerous condition. Low blood sugar can happen in people with diabetes who take medications that increase insulin levels in the body.

• Low Calcium levels can lead to diseases such as osteoporosis, osteopenia, calcium deficiency disease (hypocalcemia).

• Following table takes into account the diseases caused due to deficiency of different types of vitamins in human body.

Types of Vitamins

Deficiency Diseases

A (Retinol)

Night blindness

B1 (Thiamine)

Beri-beri

B2 (Riboflavin)

Retarded growth, bad skin

B12 (Cyanocobalamin)

Anaemia

C (Ascorbic acid)

Scurvy

D (Calciferol)

Rickets

K (Phylloquinone)

Excessive bleeding due to injury

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Sugar' is incorrect in this context.

• Option 2 (Correct Answer): 'Insulin' is the correct response according to official examination criteria.

• Option 3: 'Calcium' is incorrect in this context.

• Option 4: 'Vitamins' is incorrect in this context.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In General Science, vitamins and deficiency diseases, the human circulatory system, and everyday SI units are consistently tested high-frequency topics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) साखर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) इन्सुलिन (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) [इन्सुलिन]**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) कॅल्शियम (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) जीवनसत्वे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'इन्सुलिन' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (पुणे) 2017 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खालीलपैकी कोणत्या घटकांच्या कमतरतेमूळे मधुमेह होतो?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन