🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

देशभरातील नागरिकांना २४ तास विनामूल्य मानसिक आरोग्य समुपदेशन आणि टेलि-कन्सल्टेशन सेवा पुरवण्यासाठी 'राष्ट्रीय टेलि मानसिक आरोग्य कार्यक्रम' (Tele-MANAS) कोणत्या केंद्रीय मंत्रालयाने सुरू केला आहे?

EN Delivering 24x7 toll-free psychological support, distress counseling, and tele-psychiatric consultations nationwide, the 'Tele-MANAS' initiative was launched by which Union Ministry?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केंद्रीय सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय
Ministry of Social Justice and Empowerment
B
केंद्रीय गृह मंत्रालय
Ministry of Home Affairs
C
केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (MoHFW)
Ministry of Health and Family Welfare (MoHFW)
D
केंद्रीय महिला आणि बालविकास मंत्रालय
Ministry of Women and Child Development
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (MoHFW) आहे.

• टेली-मानस (Tele-MANAS) उपक्रम:
• केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने (MoHFW) १० ऑक्टोबर २०२२ रोजी (जागतिक मानसिक आरोग्य दिनानिमित्त) 'राष्ट्रीय टेलि मानसिक आरोग्य कार्यक्रम' (Tele-MANAS) सुरू केला.
• पूर्ण विस्तार: 'Tele Mental Health Assistance and Networking Across States'.
• कार्यप्रणाली:
• टोल-फ्री क्रमांक १४४१६ किंवा १८००-८९१-४४१६ द्वारे देशातील कोणत्याही नागरिकाला त्याच्या स्थानिक भाषेत मोफत मानसिक समुपदेशन उपलब्ध करून दिले जाते.
• नोडल संस्था: बेंगळुरू येथील निमहान्स (NIMHANS - राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य आणि न्यूरो सायन्सेस संस्था) ही याची मुख्य नोडल संस्था आहे, तर आयआयटी बंगळुरू तांत्रिक साहाय्य पुरवते.
• या सुविधेने आतापर्यंत १० लाखांहून अधिक लोकांना तणाव, नैराश्य आणि आत्महत्येच्या विचारांमधून बाहेर काढण्यास मदत केली आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

मानसिक आरोग्याशी संबंधित महत्त्वाचे कायदे व दिवस:

• १० ऑक्टोबर: जागतिक मानसिक आरोग्य दिन (World Mental Health Day).
• 'मानसिक आरोग्य काळजी कायदा, २०१७' (Mental Healthcare Act, 2017): या कायद्याने आत्महत्येचा प्रयत्न करणे हे गुन्हेगारीच्या कक्षेतून वगळले (Decriminalized suicide under IPC 309).
• 'किरण' (KIRAN): सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाची मानसिक आरोग्य हेल्पलाईन.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) Ministry of Health and Family Welfare (MoHFW).

• Tele-MANAS Initiative by MoHFW:
• The Ministry of Health and Family Welfare (MoHFW) rolled out the National Tele Mental Health Programme of India (Tele-MANAS) on World Mental Health Day (October 10, 2022).
• Tele-MANAS (*Tele Mental Health Assistance and Networking Across States*) provides 24x7 toll-free psychiatric support via emergency helpline 14416.
• Nodal Centre: NIMHANS (National Institute of Mental Health and Neuro Sciences), Bengaluru, functions as the apex nodal operational hub, while IIT Bangalore manages technology architecture.
• The helpline connects callers with certified clinical psychologists, psychiatric social workers, and district mental health programmes (DMHP).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Review mental health policy and legislation:

• Mental Healthcare Act, 2017: Decriminalized suicide attempts and codified mental healthcare as a justiciable right.
• October 10: World Mental Health Day.
• 'KIRAN' helpline operated by the Ministry of Social Justice and Empowerment.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केंद्रीय सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) केंद्रीय गृह मंत्रालय (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (MoHFW) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय (MoHFW) आहे.[/gold]
✗ पर्याय (4) केंद्रीय महिला आणि बालविकास मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऑक्टोबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →