जीपीएस सिग्नलद्वारे जमिनीवरील स्थान निर्धारित करणे म्हणजे ...... होय.
EN
Determining a position on the ground using GPS signals is called _______.
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (उपग्रह रेंजिंग)
स्पष्टीकरण:
•
उपग्रह रेंजिंग (Satellite Ranging / Trilateration):
•
जीपीएस (GPS) रिसीव्हरद्वारे जमिनीवरील आपले अचूक स्थान (अक्षांश, रेखांश आणि उंची) निश्चित करण्यासाठी उपग्रहापासून रिसीव्हरपर्यंतचे अंतर मोजण्याच्या पद्धतीला 'उपग्रह रेंजिंग' (Satellite Ranging) किंवा स्यूडोरेंज मोजमाप असे म्हणतात.
•
पद्धत:
•
उपग्रहाने रेडिओ सिग्नल पाठवल्याची वेळ ($t_1$) आणि रिसीव्हरने तो सिग्नल प्राप्त केल्याची वेळ ($t_2$) यातील फरक मोजला जातो: $\Delta t = t_2 - t_1$.
•
अंतर = प्रकाशाचा वेग ($c$) $\times$ प्रवासाचा वेळ ($\Delta t$):
$$\text{Distance } (d) = c \times \Delta t$$
•
किमान ४ उपग्रहांचे अंतर मोजून (Trilateration पद्धत) जमिनीवरील अचूक ३-डी स्थान (X, Y, Z) आणि घड्याळातील त्रुटी निश्चित केली जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
जीपीएस स्थान निश्चितीची गणितीय पद्धत: त्रिपक्षीय मोजणी (Trilateration).
•
अंतर मोजण्याची प्रक्रिया: Satellite Ranging.
•
३-डी स्थान निश्चितीसाठी आवश्यक किमान उपग्रह: ४ उपग्रह.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Satellite ranging)
Explanation:
•
Satellite Ranging:
•
The fundamental technique of measuring the line-of-sight distance (range) between orbiting navigation satellites and a terrestrial GPS receiver is formally called Satellite Ranging (pseudoranging).
•
Operating Principle:
•
The satellite transmits an encoded radio signal containing its exact transmission timestamp ($t_{\text{sent}}$) and orbital ephemeris.
•
The receiver records the time of arrival ($t_{\text{recv}}$) and computes signal transit time: $\Delta t = t_{\text{recv}} - t_{\text{sent}}$.
•
Apparent range is calculated by multiplying travel time by the speed of light:
$$\text{Pseudorange} = c \cdot \Delta t$$
•
By performing simultaneous ranging to at least four separate satellites, the receiver uses trilateration to solve for four unknowns: Latitude, Longitude, Altitude, and Receiver Clock Offset.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Process of measuring distances to GPS satellites: Satellite Ranging.
•
Geometric principle to pinpoint position: Trilateration.
•
Minimum satellites required for 3D fix: 4 satellites.