🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

गंगा-भागीरथी-हुगळी नदी प्रणालीवर विकसित करण्यात आलेला भारतातील सर्वात लांब 'राष्ट्रीय जलमार्ग क्रमांक १' (National Waterway 1 - NW 1) कोणत्या दोन प्रमुख शहरांदरम्यान विस्तारलेला आहे?

EN Developed along the Ganga-Bhagirathi-Hooghly river system, India's longest 'National Waterway 1' (NW 1) navigates between which two terminal cities?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

प्रयागराज (अलाहाबाद) आणि हल्दिया

Prayagraj (Allahabad) and Haldia

प्रयागराज आणि नवी दिल्ली

Prayagraj and New Delhi

प्रयागराज आणि कानपूर

Prayagraj and Kanpur

प्रयागराज आणि पाटणा

Prayagraj and Patna

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (1) म्हणजेच प्रयागराज आणि हल्दिया आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• राष्ट्रीय जलमार्ग क्रमांक १ (NW-1):

• विस्तार: उत्तर प्रदेशातील प्रयागराज (अलाहाबाद) ते पश्चिम बंगालमधील हल्दिया.

• नदी प्रणाली: गंगा - भागीरथी - हुगळी नदी.

• एकूण लांबी: १,६२० किमी (हा भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय जलमार्ग आहे).

• अधिसूचना: ऑक्टोबर १९८६ मध्ये याला देशातील पहिला राष्ट्रीय जलमार्ग म्हणून घोषित करण्यात आले.

• संबंधित राज्ये: उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखंड आणि पश्चिम बंगाल.

• जागतिक बँकेच्या 'जल विकास मार्ग प्रकल्प' (JMVP) अंतर्गत येथे वाराणसी, साहिबगंज आणि हल्दिया येथे मल्टी-मॉडल टर्मिनल्स उभारण्यात आले आहेत.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• यमुना नदीवर नवी दिल्ली ते प्रयागराज असा मार्ग नाही.

• कानपूर व पाटणा ही या मार्गावरील अंतर्गत शहरे आहेत, अंतिम सीमा टर्मिनस हल्दिया आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील प्रमुख राष्ट्रीय जलमार्ग:

• NW-1: गंगा (प्रयागराज ते हल्दिया - १,६२० किमी)

• NW-2: ब्रह्मपुत्रा (सादिया ते धुबरी - ८९१ किमी)

• NW-3: पश्चिम किनारपट्टी कालवा, केरळ (कोल्लम ते कोट्टापूरम - २०५ किमी)

• NW-4: गोदावरी-कृष्णा कालवे (काकीनाडा ते पुद्दुचेरी - १,०७८ किमी).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) i.e. Prayagraj (Allahabad) and Haldia.

Detailed Analysis:

• National Waterway 1 (NW-1):

• Extends from Prayagraj (Allahabad) in Uttar Pradesh to Haldia in West Bengal along the Ganga-Bhagirathi-Hooghly river network.

• Total Navigable Length: 1,620 km, making it India's longest operational national waterway.

• Established in October 1986 under the Inland Waterways Authority of India (IWAI).

• Riparian states: Uttar Pradesh, Bihar, Jharkhand, and West Bengal.

• Developed under the World Bank-assisted Jal Marg Vikas Project (JMVP), featuring multimodal cargo terminals at Varanasi, Sahibganj, and Haldia.

Distractor Analysis:

• Kanpur and Patna are intermediate river stations along NW-1; the terminal hubs are Prayagraj and Haldia (Option 1).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Key National Waterways for MPSC:

• NW-1: Ganga (Prayagraj to Haldia, 1,620 km)

• NW-2: Brahmaputra (Sadiya to Dhubri, 891 km)

• NW-3: West Coast Canal, Kerala (Kollam to Kottapuram, 205 km)

• NW-4: Krishna-Godavari & Buckingham Canal (Kakinada to Puducherry, 1,078 km).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) प्रयागराज (अलाहाबाद) आणि हल्दिया (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय (1) म्हणजेच प्रयागराज आणि हल्दिया आहे.

⚠️ पर्याय (2) प्रयागराज आणि नवी दिल्ली (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) प्रयागराज आणि कानपूर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) प्रयागराज आणि पाटणा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्राची नदीप्रणाली, जलव्यवस्थापन व वने विभाग चाचणी

quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'प्रयागराज (अलाहाबाद) आणि हल्दिया' हे असून ते 'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्राचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन