🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Group C Mains 2021 MEDIUM

वारुड परिसरात धर्माबाबा दानशूर म्हणून प्रसिद्ध होते, परंतु त्यांच्या पोटी मात्र मुरलीधर हा अत्यंत मूर्ख असा मुलगा जन्माला आला. या वाक्यातील अधोरेखित केलेल्या शब्दांसाठी पुढे दिलेल्या पर्यायातून योग्य त्या अलंकारिक शब्दाचा अचूक पर्याय निवडा.

EN Dharmababa was famous as a generous philanthropist in the Warud region, but his son Murlidhar turned out to be an utterly foolish person. Choose the accurate figurative expression (अलंकारिक शब्द) for the underlined description (अत्यंत मूर्ख मुलगा): Options: 1. Gajarparakhi 2. Aklecha Khandak 3. Gulacha Ganapati 4. Karnacha Avatar
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
गाजरपारखी
Gajarparakhi
B
अकलेचा खंदक
Aklecha Khandak
C
गुळाचा गणपती
Gulacha Ganapati
D
कर्णाचा अवतार
Karnacha Avatar
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (अकलेचा खंदक)

अलंकारिक शब्द (Figurative Expressions) विश्लेषण:

• वाक्यातील संदर्भ: मुरलीधर हा *'अत्यंत मूर्ख असा मुलगा'* आहे.
• अकलेचा खंदक: अत्यंत मूर्ख, बुद्धीशून्य किंवा अक्कल नसलेला मनुष्य (An utterly foolish or stupid person). त्यामुळे 'अत्यंत मूर्ख मुलगा' या शब्दासाठी 'अकलेचा खंदक' हा अलंकारिक शब्द तंतोतंत लागू पडतो.
• इतर पर्यायांचे अर्थ:
• गाजरपारखी: कसलीही खरी पारख नसलेला, मूर्ख परीक्षक (An incompetent judge).
• गुळाचा गणपती: मंद, निरुपद्रवी किंवा लाचार मनुष्य; ज्याच्याकडून काहीही हालचाल किंवा पराक्रम होत नाही असा.
• कर्णाचा अवतार: अत्यंत उदार, दानशूर व्यक्ती (Dharmababa साठी हा शब्द वापरता येईल).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• मूर्खपणाशी संबंधित अलंकारिक शब्द:
• अकलेचा खंदक / अकलेचा कांदा / उंटावरचा शहाणा / मेषपात्र = अत्यंत मूर्ख मनुष्य.
• बृहस्पतीचा अवतार = अत्यंत बुद्धिमान माणूस.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Aklecha Khandak - अकलेचा खंदक)

Figurative Marathi Idioms (अलंकारिक शब्द):

• In the given passage, the phrase to be replaced is *'अत्यंत मूर्ख मुलगा'* (an utterly foolish person).
• अकलेचा खंदक: Literally 'a deep trench of intellect' (used ironically); standard Marathi idiom for a consummate fool or thoroughly foolish person.
• Hence, Option 2 is the exact match.
• Meanings of Other Figurative Terms:
• गाजरपारखी: A superficial judge who lacks true discerning judgment.
• गुळाचा गणपती: A passive, docile, and ineffective person who accomplishes nothing.
• कर्णाचा अवतार: An exceptionally magnanimous and charitable person (like Karna in Mahabharata).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

Memorize standard Marathi figurative epithets:

• अकलेचा कांदा / अकलेचा खंदक: मूर्ख मनुष्य.
• अरण्यरुदन: व्यर्थ ठरणारे भाषण.
• उंबराचे फूल: क्वचित भेटणारी व्यक्ती.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) गाजरपारखी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) अकलेचा खंदक (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय २ (अकलेचा खंदक)**
⚠️ पर्याय (3) गुळाचा गणपती (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) कर्णाचा अवतार (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →