🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) Maharashtra Zilla Parishad Bharti (ZP) 2024 MEDIUM

निर्देश: खाली दिलेल्या प्रश्नांमध्ये, एक विधान दिले आहे आणि त्यानंतर I आणि II असे दोन निष्कर्ष दिले आहेत. जरी आपल्याला ती विधाने सामान्यत: ज्ञात तथ्यांपेक्षा भिन्न दिसत असली तरीही ते सत्य असल्याचे गृहीत घरावे लागेल. दिलेल्या विधानावरून त्यापैकी कोणते निष्कर्ष अनुसरण करतात हे ठरावा. विधान: समाजात अशिक्षित व्यक्तींचे इतरांकडून शोषण होते. निष्कर्ष: I. लोक केवळ अशिक्षित व्यक्तींचाच फायदा घेतात. II. सुशिक्षित व्यक्ती समाजातील अशिक्षित व्यक्तींचे शोषण करतात.

EN Direction: In the question given below, one statement is followed by two conclusions I and II. You have to consider the statement to be true even if it seems to be at variance from commonly known facts. You have to decide which of the given conclusions if any follow from the given statements? Statement: Uneducated people are exploited by others in society. Conclusions: I. People take advantage of uneducated people only. II. Educated people exploit uneducated persons in society.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केवळ निष्कर्ष I अनुसरण करतो
Only Conclusion I follows
B
केवळ निष्कर्ष II अनुसरण करतो
Only Conclusion II follows
C
निष्कर्ष I आणि II दोन्ही अनुसरण करतात
Both Conclusion I and II follow
D
निष्कर्ष I किंवा II कोणीही अनुसरण करत नाही
Neither Conclusion I nor II follows
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 4 (निष्कर्ष I किंवा II कोणीही अनुसरण करत नाही)

स्पष्टीकरण:

अनुसरण केलेला तर्क आहे:

दिलेली विधाने:

समाजात अशिक्षित व्यक्तींचे इतरांकडून शोषण होते.

हे विधान अशिक्षित व्यक्तींबद्दल आणि समाजातील इतरांकडून त्यांचे शोषण कसे केले जाते याबद्दल आहे.

निष्कर्ष 1: लोक केवळ अशिक्षित व्यक्तींचाच फायदा घेतात → विधानात ते अशिक्षित व्यक्तींच्या समाजातील इतरांकडून होणाऱ्या शोषणाविषयी बोलत आहे, केवळ त्यांचेच शोषण होत आहे, इतर कोणाचे शोषण होत नाही याबद्दल कुठेही उल्लेख नाही.

अशा प्रकारे निष्कर्ष I अनुसरण करत नाही.

निष्कर्ष 2: सुशिक्षित व्यक्ती समाजातील अशिक्षित व्यक्तींचे शोषण करतात → हे दिलेल्या विधानाशी संबंधित नाही. आपण स्वतःहून काहीही गृहीत धरू शकत नाही. सुशिक्षित व्यक्तींबद्दल तपशील दिलेला नाही त्यामुळे दिलेला निष्कर्ष अनुसरण होणार नाही.

म्हणून, योग्य उत्तर "निष्कर्ष I किंवा II अनुसरण करत नाही" हे आहे.

Important Points

सर्व, नेहमी, किमान, केवळ, नेमके, असे निश्चित शब्द वापरले असल्यास, असे शब्द निष्कर्ष अवैध ठरतात.

Additional Information

विधान तयार करण्यासाठी दोन किंवा अधिक वाक्ये वापरली असल्यास, वाक्ये एकमेकांशी संबंधित असणे आवश्यक आहे आणि परस्पर विरोधाभास असणे आवश्यक आहे.

सत्यवादी कल्पना शोधू नका. विद्यार्थ्याने प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी विधानात दिलेली माहिती ही एकमेव आवश्यकता आहे. कोणतेही गृहितक बांधू नये.

विधान काळजीपूर्वक वाचा आणि विधान आणि निष्कर्ष यांच्यामध्ये समान असलेले प्रमुख शब्द शोधा.

विधानास लागू होणारे एकापेक्षा जास्त निष्कर्ष असल्यास, विद्यार्थ्यांनी हे सुनिश्चित केले पाहिजे की त्यांनी निवडलेल्या निष्कर्षांचा एकमेकांशी काही संबंध आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: वेग-अंतर-वेळ गणितांमध्ये किमी/तास चे रूपांतर मीटर/सेकंद मध्ये करताना ५/१८ ने गुणावे आणि मीटर/सेकंद चे किमी/तास मध्ये करताना १८/५ ने गुणावे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 4 (Neither Conclusion I nor II follows)

Explanation:

The logic followed is:

Given statements:

Uneducated people are exploited by others in society.

The statement is talking about uneducated people and how they are exploited by others in the society.

Conclusions 1: People take advantage of uneducated people only → In the statement it is talking about the exploitation of uneducated people by others in the society, nowhere it is mentioned about the only they are exploited by them no one else other is exploited.

Thus conclusion I does not follows.

Conclusions 2: Educated people exploit uneducated persons in society → It is not related to the given statement. We cannot assume anything on our own. There is no detail about educated people is mentioned so the given conclusion will not follow.

Hence, the correct answer is "Neither Conclusion I nor II follows".

Important Points

If definitive words like all, always, at least, only, exactly, and so on are used, then such words make the conclusion invalid.

Additional Information

If there are two or more sentences that are used to frame a statement, then, the sentences must be interrelated, and mutual contradiction should be there.

Do not look for truthful notions. The information provided in the statement is the only requirement for a student to answer the question. No assumptions must be made.

Read the statement carefully and look for keywords that are common between the statement and the conclusions.

If there is more than one conclusion that is applicable to the statement, students must ensure that the conclusions they opt for have some relation with each other.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In speed-distance-time problems, multiply by 5/18 to convert km/h to m/s, and multiply by 18/5 to convert m/s to km/h.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केवळ निष्कर्ष I अनुसरण करतो (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) केवळ निष्कर्ष II अनुसरण करतो (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) निष्कर्ष I आणि II दोन्ही अनुसरण करतात (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) निष्कर्ष I किंवा II कोणीही अनुसरण करत नाही (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 4 (निष्कर्ष I किंवा II कोणीही अनुसरण करत नाही)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: अंकगणित सराव चाचणी #१ (संख्यामाला, सरासरी, नफा-तोटा व टक्केवारी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: बुद्धिमत्ता चाचणी #२ (कोडिंग-डिकोडिंग, नातेसंबंध व दिशाज्ञान)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: गणित व बुद्धिमत्ता चाचणी #३ (वेळ-काम-वेग, सिटिंग अरेंजमेंट व पझल्स)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'बुद्धिमत्ता चाचणी (Logical Reasoning)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →