🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2025 CSAT Paper-II 2025 MEDIUM

खालील उतारा काळजीपूर्वक वाचा आणि त्यावर आधारित विचारलेल्या प्रश्नाचे (प्र. क्र. २१ ते २५) योग्य उत्तर निवडा: व्यवस्थापक काय करतात याचा विचार करण्याचा आणखी एक मार्ग म्हणजे कौशल्ये किंवा क्षमता पाहणे ज्या त्यांना ध्येय साध्य करण्यासाठी आवश्यक आहेत. प्रभावी पासून अप्रभावी व्यवस्थापकांमध्ये फरक करणारी अनेक कौशल्ये संशोधकांनी ओळखली आहेत.

तांत्रिक कौशल्यांमध्ये विशेष ज्ञान किंवा कौशल्य लागू करण्याची क्षमता समाविष्ट असते. जेव्हा तुम्ही सिव्हिल इंजिनीअर किंवा ओरल सर्जन यांसारख्या व्यावसायिकांच्या कौशल्यांचा विचार करता, तेव्हा तुम्ही विशेषतः त्यांनी व्यापक औपचारिक शिक्षणाद्वारे शिकलेल्या तांत्रिक कौशल्यांवर लक्ष केंद्रित करता, अर्थात, तांत्रिक कौशल्यांवर व्यावसायिकांची मक्तेदारी नसते आणि सर्व तांत्रिक कौशल्ये शाळा किंवा इतर औपचारिक प्रशिक्षण कार्यक्रमांमध्ये शिकण्याची गरज नसते. सर्व नोकऱ्यांना काही विशेष कौशल्याची आवश्यकता असते आणि बरेच लोक नोकरी करताना त्यांची तांत्रिक कौशल्ये विकसित करतात.

वैयक्तिकरित्या आणि गटांमध्ये इतर लोकांना समजून घेण्याची, त्यांच्याशी संवाद साधण्याची, प्रेरित करण्याची आणि मदत करण्याची क्षमता म्हणजे मानवी कौशल्य होय. बरेच लोक तांत्रिक कौशल्यामध्ये निपुण असतात परंतु ते चांगले श्रोते नसतात, इतरांच्या गरजा समजू शकत नाहीत किंवा संघर्ष हाताळण्यात कमकुवत असतात कारण व्यवस्थापक इतर लोकांद्वारे कामे करतात, त्यामुळे त्यांच्याकडे चांगली मानवी कौशल्ये असणे आवश्यक आहेत.

व्यवस्थापकांकडे जटिल परिस्थितींचे विश्लेषण आणि निदान करण्याची मानसिक क्षमता असणे आवश्यक आहे. या कामांसाठी वैचारिक कौशल्ये आवश्यक असतात. उदाहरणार्थ, निर्णय घेण्यासाठी व्यवस्थापकांनी समस्या ओळखणे, त्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी पर्यायी उपाय विकसित करणे, त्या पर्यायी उपायांचे मूल्यांकन करणे आणि सर्वोत्तम पर्याय निवडणे आवश्यक आहे. व्यवस्थापकांनी कृतीचा मार्ग निवडल्यानंतर, कृतीची योजना करण्यास आणि नंतर ती अंमलात आणण्यास सक्षम असणे आवश्यक आहे. अस्तित्वात असलेल्या प्रक्रियांसह नवीन कल्पना संकलित करण्याची आणि नोकरीमध्ये नाविन्यपूर्णता आणणे ही देखील आजच्या व्यवस्थापकांसाठी महत्त्वपूर्ण वैचारिक कौशल्ये आहेत. खालील विधानांचा विचार करा :
अ. व्यवस्थापक इतर लोकांद्वारे कामे करतात.
ब. व्यवस्थापकांकडे चांगली मानवी कौशल्ये असणे आवश्यक आहे.

EN Read the following passage carefully and answer the question (Q. No. 21 to 25): Still another way of considering what managers do is to look at the skills or competencies they need to achieve their goals. Researchers have identified a number of skills that differentiate effective from ineffective managers.

Technical skills encompass the ability to apply specialized knowledge or expertise. When you think of the skills of professionals such as civil engineers or oral surgeons, you typically focus on the technical skills they have learned through extensive formal education. Of course, professionals don't have a monopoly on technical skills, and not all technical skills have to be learned in schools or other formal training programs. All jobs require some specialized expertise and many people develop their technical skills on the job.

The ability to understand, communicate with, motivate, and support other people, both individually and in groups, defines human skills. Many people are technically proficient but poor listeners, unable to understand the needs of others or weak at managing conflicts. Because managers get things done through other people, they must have good human skills.

Managers must have the mental ability to analyze and diagnose complex situations. These tasks require conceptual skills. Decision making, for instance, requires managers to identify problems, develop alternative solutions to correct those problems, evaluate those alternative solutions, and select the best one. After they have selected a course of action, managers must be able to organize a plan of action and then execute it. The ability to integrate new ideas with existing processes and innovate on the job are also crucial conceptual skills for today's managers. Consider the following statements:
A. Managers do things through other people.
B. Managers must have good human skills.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधान अ बरोबर, ब चूक
Statement A is correct, B is false
B
विधान अ आणि ब दोन्ही चूक
Statements A and B are both false
C
वरीलपैकी विधान अ आणि ब बरोबर असून ब विधानाचे अ कारण आहे
Of the above statements A and B are correct and A is the reason for statement B
D
वरीलपैकी विधान अ आणि ब चूक असून ब विधानाचे अ कारण आहे
Out of the above statements A and B are false and A is the reason for statement B
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ३ (वरीलपैकी विधान अ आणि ब बरोबर असून ब विधानाचे अ कारण आहे) आहे.

उताऱ्याच्या आधारे सविस्तर विश्लेषण:

  • उताऱ्यातील थेट संदर्भ: उताऱ्याच्या तिसऱ्या परिच्छेदातील शेवटचे वाक्य वाचल्यास समजते: "कारण व्यवस्थापक इतर लोकांद्वारे कामे करतात, त्यामुळे त्यांच्याकडे चांगली मानवी कौशल्ये असणे आवश्यक आहेत." (Because managers get things done through other people, they must have good human skills.)
  • कारण आणि परिणाम (Cause & Effect):

    • कारण (विधान अ): व्यवस्थापकांचे मूळ कार्य इतरांकडून काम करवून घेणे हे आहे.
    • परिणाम / गरज (विधान ब): इतरांकडून उद्दिष्टे साध्य करून घेण्यासाठी संवाद, प्रेरणा आणि सहकार्य आवश्यक असते, म्हणून त्यांच्याकडे मानवी कौशल्ये असणे आवश्यक ठरते.

  • येथे दोन्ही विधाने अचूक आहेत आणि विधान 'अ' हे विधान 'ब' चे मूळ कारण दर्शवते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

'विधान आणि कारण' (Assertion & Reason) प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये वाक्यांमधील 'कारण', 'म्हणून', 'त्यामुळे' (because, therefore) हे संयोजक संबंध स्पष्ट करतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Of the above statements A and B are correct and A is the reason for statement B)

Detailed Passage-Based Analysis:

  • Direct Passage Citation: The text explicitly links these two propositions in Paragraph 3: "Because managers get things done through other people, they must have good human skills."
  • Logical Relationship:

    • Premise / Reason (Statement A): Managers accomplish their organizational goals through collective human effort.
    • Consequence / Requirement (Statement B): Since they work through people, having strong interpersonal and human skills is imperative.

  • Thus, both statements A and B are factually correct, and statement A establishes the underlying rationale for statement B.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In cause-and-effect reasoning items, check whether swapping the statements with the connective word 'Because' preserves the author's deductive flow.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विधान अ बरोबर, ब चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) विधान अ आणि ब दोन्ही चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) वरीलपैकी विधान अ आणि ब बरोबर असून ब विधानाचे अ कारण आहे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय ३ (वरीलपैकी विधान अ आणि ब बरोबर असून ब विधानाचे अ कारण आहे) आहे.
✗ पर्याय (4) वरीलपैकी विधान अ आणि ब चूक असून ब विधानाचे अ कारण आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →