खालील उतारा काळजीपूर्वक वाचा आणि त्यावर आधारित विचारलेल्या प्रश्नांची (प्र. १६ ते २०) योग्य उत्तरे द्या: नैतिक तत्त्वज्ञान ही तत्त्वज्ञानाची एक शाखा आहे. ही शाखा कोणती गोष्ट योग्य आणि कोणती अयोग्य याचा काळजीपूर्वक विचार करते. लोकांनी इतरांबरोबर आपले जीवन कसे जगावे याचे मूल्यमापन करताना ही शाखा नैतिक स्वरूपाचे ज्ञान देते. नैतिक तत्त्वज्ञानाच्या तीन शाखा आहेत. अधिनितीशास्त्र ही पहिली शाखा. ही शाखा नितीशास्त्रांच्या प्रश्नांचा शोध घेते जसे की, नैतिकता म्हणजे काय ? न्याय म्हणजे काय ? सत्याचे अस्तित्त्व असते काय ? मी माझ्या विश्वास किंवा श्रद्धेचा इतरांच्या विश्वास किंवा श्रद्धेचा, विरोधी मतांबाबत कसा न्यायनिर्णय करू शकतो ? मानदंडक नितीशास्त्र ही नैतिक तत्त्वज्ञानाची दुसरी शाखा आहे. ह्या शाखेत आपण काय करायला हवे ह्या प्रश्नाचे उत्तर मिळते. मानदंडक नितीशास्त्र हे काय योग्य आहे आणि काय अयोग्य आहे ह्यावर प्रकाश टाकून त्याची रूपरेषा तयार करते. दायित्व नितीशास्त्र उपयुक्ततावाद आणि सद्गुण नितीशास्त्र ह्या तीन रूपरेषा दिसून येतात. उपयोजित नितीशास्त्र ही नितीशास्त्राची शेवटची शाखा आहे. ही शाखा नैतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या असलेल्या विशिष्ट आणि व्यावहारिक मुद्यांना संबोधित करते. उपयोजित नितीशास्त्र ही सर्वसामान्य माणसांना दैनंदिन जीवनात तोंड द्याव्या लागणाऱ्या नैतिक आव्हानांना संबोधित करते. जसे की, मित्राला मदत करण्यासाठी खोटे बोलावे का? म्हणून आपला नैतिक दृष्टिकोन हा एक मोठाच प्रश्न आहे. व्यावहारिक रूपरेषा किंवा विशिष्ट संभ्रमात्मक अवस्थेत मदत म्हणून नैतिक तत्त्वज्ञान हे आपल्याला नैतिक जीवन जगणे आणि स्वतः चे परिक्षण करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण साधन म्हणून उपयोगात येऊ शकते. मानदंडक नितीशास्त्रांमधिल दायित्व नितीशास्त्र हा एक नैतिक तत्त्वज्ञानात्मक सिद्धांत आहे. ज्यामध्ये स्पष्ट निर्धारित नियमांच्या आधारे आपली कृती चांगली किंवा वाईट ठरते. इम्यानुअल कांत ह्या तत्वज्ञांचा नैतिक कृती ह्या वैश्विक नैतिक नियमांचे अनुपालन करतात ह्यावर विश्वास होता. जसे की खोटे बोलू नका, चोरी करु नका, फसवू नका. नितीशास्त्र सहजपणे लागु करण्यासाठी किंवा उपयोगात आणण्यासाठी लोकांनी नियमांचे पालन करणे आणि आपले कर्तव्य पार पाडणे आवश्यक असते. हा दृष्टिकोन आपल्याला नैसर्गिक अंतर्ज्ञानाशी चांगल्या रीतीने जुळून येतो. परिणाम वादामध्ये जसे कृतीचा शेवट काय आहे हे लक्षात घेऊन न्याय केला जातो तसे दायित्व नितीशास्त्रात नसते. यामध्ये परिस्थितीनुसार त्याची किंमत किंवा फायदे मोजले जात नाहीत. ह्यामुळे व्यक्तिनिष्ठता आणि अनिश्चितता टाळून तुम्हाला केवळ नियमांचे पालन करावयाचे असते, म्हणून नियमांचे पालन करून कर्तव्य नितीशास्त्राचे उपयोजन करणे सोपे जाते. परंतु चांगले काय आणि वाईट काय हे ठरविताना परिणामाची शक्यता नाकारणे असाही याचा अर्थ होतो. नैतिकतेची मध्यवर्ती संकल्पना काय आहे ?
EN
Read the following passage carefully and answer the questions (Q. 16 to 20):
Moral philosophy is the branch of philosophy that contemplates what is right and wrong. It explores the nature of morality and examines how people should live their lives in relation to others. Moral philosophy has three branches - one branch is metaethics investigates big picture questions such as "What is morality"? "What is Justice?" "Is there truth?" and "How can I justify my beliefs as better than conflicting beliefs held by others?" Another branch of moral philosophy is normative ethics. It answers the question of what we ought to do. Normative ethics focuses on providing a framework for deciding what is right and wrong. Three common frameworks are deontology, utilitarianism and virtue ethics. The last branch is applied ethics. It addresses specific, practical issues of moral importance such as war and capital punishment. Applied ethics also talks specific moral challenges that people face daily, such as whether they should lie to help a friend or coworker. So, whether our moral focus is big picture questions a practical framework or applied to specific dilemmas, moral philosophy can provide the tools we need to examine and live an ethical life. Among the normative ethics deontology is an ethical theory that uses rules to discern the moral course of action. This theory uses rules to distinguish right from wrong. Immanuel Kant, the philosopher, believed that ethical actions follow universal moral laws, such as "Don't lie", "Don't Steal", "Don't Cheat." Deontology is simple to apply. It just requires that people follow the rules and do their duty. This approach tends to fit well with our natural intuition about what is or is not ethical. Unlike consequentialism, which judges actions by their results, deontology does not require weighing the costs and benefits of a situation. This avoids subjectivity and uncertainty because you only have to follow set rules. So following the rules makes deontology easy to apply. But it also means disregarding the possible consequences of our actions when determing what is right and what is wrong.
What is the Central idea of morality?