🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2018 CSAT Paper-II 2018 MEDIUM

खालील उतारा काळजीपूर्वक वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या (प्रश्न ३६ ते ४०) : मानवी वंशाचे जागतिक वितरण वंश म्हणजे जीवशास्त्रीय दृष्ट्या सर्व मानवी सदस्य, गुणसूत्रे व शारीरिक वैशिष्ट्ये समान असलेला समूह होय. प्रत्येक मानवाला एक डोके, दोन हात, दोन पाय, दोन डोळे, दोन कान असे अवयव असले, तरी प्रत्येक व्यक्तीचे बाह्यरूप भिन्न दिसते. विज्ञानाच्या दृष्टीने वंशाचे वर्गीकरण पूर्वजांकडून वारशाने मिळालेल्या मोजमाप करण्यायोग्य शारीरिक लक्षणांवर आधारित असावे. वंशाच्या वर्गीकरणामध्ये त्वचेचा रंग, उंची (Stature), डोक्याचा आकार, चेहरा, नाक, डोळे, केसांचा प्रकार व रंग इत्यादी घटकांचा समावेश होतो. त्वचेचा रंग: या घटकानुसार जगातील लोकांचे वर्गीकरण पांढऱ्या, काळ्या आणि पिवळ्या वर्णात केले जाते. उत्तर अमेरिकन लोक पांढऱ्या त्वचेचे, आफ्रिकेत काळ्या त्वचेचे, आणि पिवळसर त्वचेचे लोक चीन, जपान व मंगोलिया या देशांत आढळतात. उंची (Stature): सहजपणे मोजता येणारे लक्षण असल्याने उंची हा वंशाच्या वर्गीकरणाचा मुख्य आधार बनू शकतो. उंचीनुसार कमी, मध्यम आणि अधिक उंचीचे लोक असे वर्गीकरण होते. साधारणपणे युरोप व उत्तर अमेरिकेतील लोक सर्वाधिक उंच, तर मंगोलॉइड लोक सर्वात कमी उंचीचे आढळतात. डोक्याचा आकार: उंचीप्रमाणेच डोक्याचा आकार हा देखील मोजता येण्याजोगा घटक आहे. लांब डोक्याचे लोक युरोप आणि उत्तर अमेरिकेत आढळतात, तर मध्यम व लहान आकाराच्या डोक्याचे लोक आफ्रिका व आशियामध्ये आढळतात. नाकाचा आकार: नाकाची रुंदी व उंची हे विविध वंशांच्या ओळखीचे महत्त्वाचे निकष आहेत. लांब व अरुंद नाकाचे लोक युरोपीय देशांत, तर रुंद नाकाचे लोक आफ्रिकेत आढळतात. पश्चिम आफ्रिकेतील नायजर डेल्टा येथील काज्जी (Kajji) लोकांचे नाक निग्रोंमध्ये सर्वाधिक रुंद असते, तर स्वीडिश लोकांच्या नाकपुड्या सर्वात अरुंद असतात. चेहऱ्याचा आकार: चेहऱ्याचा आकार लांबट किंवा रुंद असू शकतो. मंगोलॉइड, चिनी व पोलिश लोकांचे चेहरे तुलनेने अधिक रुंद किंवा मोठे असतात; तर स्कँडिनेव्हियन किंवा नॉर्डिक लोकांचे चेहरे तुलनेने अरुंद असतात. डोळे: डोळ्यांचा रंग व रचना ही वंशाची ओळख ठरते. काळे डोळे आफ्रिकेत, घारे डोळे मंगोलिया, चीन व जपानमध्ये, तर निळे डोळे उत्तर अमेरिका व युरोपात आढळतात. केस: कॉकेशियन वंशाच्या लोकांचे केस कुरळे/तरंगयुक्त (wavy) असतात, निग्रॉइड लोकांचे केस जाड व लोकरयुक्त (wooly) असतात, तर मंगोलॉइड वंशाच्या लोकांचे केस सरळ (straight) असतात. उत्तर अमेरिकन लोकांची वैशिष्ट्ये दर्शविणारा पर्याय निवडा.

EN Read the following passage carefully and answer the questions based on it (Questions 36 to 40): World Distribution of Human Race All members of a racial group share common biological traits and genetic features, yet each individual presents a distinct physical appearance despite having identical bodily structures. A scientific classification of races should be based on measurable physical features inherited from ancestors. Features considered important include skin colour, stature, shape of the head, face, nose, eyes, and type of hair. Skin Colour: Makes the most apparent difference between races. People of the world are classified into White, Black and Yellow. White-skinned people are found in North America, black in Africa, and yellow in China, Japan and Mongolia. Stature: Being an easily measurable character, stature serves as an effective criterion. Populations are divided into short, medium and tall. Generally, people in Europe and North America are the tallest, while Mongoloid people are the shortest. Shape of the Head: Like stature, head shape is an easily measurable parameter. Long-headed people are found in Europe and North America, while medium to small-headed people reside in Africa and Asia. Shape of the Nose: Width and height of the nose are critical identifiers. Long and narrow noses characterize Europeans, whereas Africans possess broad noses. The Kajji of the Niger Delta have the broadest noses among Negroids, while Swedes exhibit the narrowest nostrils. Shape of the Face: Faces may be long or broad. Mongoloid, Chinese and Polish people possess broader faces, whereas Scandinavians or Nordics have narrower faces. Eyes: Eye colour differentiates racial groups: dark eyes in Africa, gray eyes in Mongolia, China and Japan, and blue eyes in North America and Europe. Hair Form and Colour: Caucasoids generally have wavy hair, Negroids possess wooly hair, and Mongoloids have straight hair. Which option indicates the features of the North American people?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
पांढरी त्वचा, अधिक उंची, लांबट डोके व निळे डोळे
White-skinned, tallest, long headed and blue-eyed
B
पांढरी त्वचा, निळे डोळे च सरळ केसांचे
White-skinned, blue-eyed and straight-haired
C
लांबट डोके, अधिक उंची व जाड केसांचे
Long headed, tallest and wooly hair
D
रुंद नाकाचे, कमी उंचीचे व काळया डोळयांचे
Broadest nose, shortest and dark-eyed
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) म्हणजेच पांढरी त्वचा, अधिक उंची, लांबट डोके व निळे डोळे आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण :

  • उताऱ्यातील संकलित माहिती: उताऱ्यातील विविध परिच्छेदांमध्ये उत्तर अमेरिकन (North American) लोकांची वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे स्पष्ट केलेली आहेत:

    1. त्वचेचा रंग: "उत्तर अमेरिकन लोक पांढऱ्या रंगाच्या त्वचेचे आहेत." (White-skinned)
    2. उंची: "साधारणपणे युरोपीयन व उत्तर अमेरिकन लोक अधिक उंचीचे (tallest) असतात." (Tallest stature)
    3. डोक्याचा आकार: "लांब डोक्याचे (long-headed) लोक युरोप व उत्तर अमेरिकेत आढळतात." (Long headed)
    4. डोळ्यांचा रंग: "आणि निळे डोळे (blue-eyed) युरोप व उत्तर अमेरिकन लोकांचे दिसून येतात." (Blue-eyed)

  • या चारही एकत्रित लक्षणांची योग्य सांगड केवळ पर्याय (१) मध्ये अचूक जुळते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

उताऱ्यातील विविध उपघटकांतून विखुरलेली वैशिष्ट्ये एकत्र करून एकाच प्रश्नात विचारली जातात; अशा वेळी एका घटकावरून उर्वरित घटकांची जुळवाजुळव करावी.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) i.e. White-skinned, tallest, long headed and blue-eyed.

Detailed Explanation:

  • Cross-Sectional Textual Collation: Synthesizing the physical attributes specified for North Americans across the passage:

    1. Skin Colour: "White-skinned people are found in North America..."
    2. Stature: "Generally people in Europe and North America are tallest..."
    3. Head Shape: "Long headed people are found in Europe and North America..."
    4. Eye Colour: "...and Blue-eyed in North America and Europe."

  • Assembling these four distinct traits precisely yields: White-skinned, tallest, long-headed, and blue-eyed, which corresponds exactly to Option (1).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In synthesis questions, cross-verify all descriptors against each respective section in the text to confirm an airtight 4-point match.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) पांढरी त्वचा, अधिक उंची, लांबट डोके व निळे डोळे (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय (१) म्हणजेच पांढरी त्वचा, अधिक उंची, लांबट डोके व निळे डोळे आहे.
⚠️ पर्याय (2) पांढरी त्वचा, निळे डोळे च सरळ केसांचे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) लांबट डोके, अधिक उंची व जाड केसांचे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) रुंद नाकाचे, कमी उंचीचे व काळया डोळयांचे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →