खालील इंग्रजी उतारा काळजीपूर्वक वाचा आणि त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या (प्रश्न ४६ ते ५०) : न्यायालयीन अवमान आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य (English Comprehension Passage) सौम्या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने आरोपीची हत्येच्या आरोपातून निर्दोष मुक्तता केली, परंतु बलात्कारासाठी जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली, ज्यावर न्यायमूर्ती काटजू यांनी आपल्या लेखनातून कठोर टीका केली. त्यानंतर घडलेल्या घटना पूर्णपणे अवाजवी होत्या. न्यायालयाने माजी न्यायाधीशांना त्यांच्या विधानांचे वैयक्तिकरित्या समर्थन करण्यासाठी पाचारण केले, नंतर त्यांच्या लेखनाचा राग मानून (took umbrage) त्यांच्याविरुद्ध अवमान नोटीस बजावली आणि सुरक्षा रक्षकांना त्यांना न्यायालयाच्या आवाराबाहेर काढण्यास सांगितले. जेव्हा न्यायालय केवळ ब्लॉग पोस्टच्या आधारे अवमान नोटीस जारी करू शकत होते, तेव्हा त्याला हा नाट्यमय जाहीर संघर्ष निर्माण करण्याची काय गरज होती? दुसरा पैलू आणखी त्रासदायक आहे: ज्या स्वतंत्र समाजात न्यायव्यवस्थेवरील टीका अपरिहार्य असते, तेथे न्यायालयाच्या अवमान कायद्याची प्रासंगिकता काय? न्यायाधीशांकडे अमर्याद अधिकार असतात आणि लोक अशा अधिकारांच्या वापराबाबत शांत राहणार नाहीत. ज्याप्रमाणे सरकारच्या इतर शाखांच्या निर्णयांवर टीका होते, त्याचप्रमाणे न्यायालयीन निर्णयांवरही टीका होणे स्वाभाविक आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने असा निर्वाळा दिला आहे की न्यायव्यवस्थेचे कार्य प्रभावीपणे चालण्यासाठी न्यायालयांची प्रतिष्ठा आणि अधिकार कोणत्याही परिस्थितीत जपले व संरक्षित केले पाहिजेत. परंतु न्यायालयाच्या "अधिकार आणि प्रतिष्ठेचा आदर" करण्याची गरज ही जुन्या सरंजामी कालखंडातून घेतलेली आहे; लोकशाही व्यवस्थेत त्याला कोणताही आधार नाही. अवमान कायद्याचा वापर न्यायालयाचे कामकाज सुरळीत चालण्यासाठीच केला पाहिजे, टीकेला प्रतिबंध करण्यासाठी नव्हे. अनेक देशांमध्ये अवमान अधिकारक्षेत्र कालबाह्य मानले जाते आणि ते अतिशय संयमाने वापरले जाते. अमेरिकेत न्यायाधीशांवर किंवा कायदेशीर बाबींवर टीका करणाऱ्यांचा आवाज दाबण्यासाठी न्यायालयांकडून अवमानाचा वापर आता केला जात नाही. अमेरिकेच्या संविधानातील पहिली दुरुस्ती वृत्तपत्रांवर अवमानाचे निर्बंध लादण्यास मनाई करते. इंग्लंडमधील स्थिती १९८० च्या दशकातील 'स्पायकॅचर' खटल्यावरून उत्तम प्रकारे स्पष्ट होते. हाऊस ऑफ लॉर्ड्सने स्पायकॅचरचा निकाल दिल्यानंतर, 'डेली मिरर'ने कायदा प्रभूंचा (लॉ लॉर्ड्स) उलटा फोटो छापून "यू ओल्ड फूल्स" (You Old Fools) असे शीर्षक दिले. तरीही वृत्तपत्राविरुद्ध कोणतीही अवमानाची कारवाई करण्यात आली नाही. 'Upside-down' या शब्दाचा योग्य अर्थ कोणता ?
EN
Read the following passage carefully and answer the questions based on it (Questions 46 to 50):
Judicial Contempt and Free Speech in a Democracy
In the Soumya case the Supreme Court acquitted the accused for murder but convicted him to life imprisonment for rape, which Justice Katju criticised in his writing. The subsequent incidents were wholly unwarranted. The court invited the former judge to defend his statements in person, then chose to take umbrage at his writing, issued a contempt notice against him, and then asked security staff to escort him outside the premises. Why did the court have to go through this theatrical public confrontation, when it could have issued a contempt notice on the basis of the blog post alone?
The second aspect is even more troubling: the relevance of contempt law in a free society where criticism of the judiciary is inevitable. Judges have vast powers and people will not remain silent about the exercise of such powers. Just as decisions of other branches of government attract criticism, judicial decisions would also invite the same.
The Supreme Court has held that for the judiciary to function effectively, the dignity and authority of the courts must be respected and protected at all costs. But the need to respect the "authority and dignity of the court" is borrowed from a bygone era; it has no basis in a democratic system. The law of contempt should be employed only to enable the court to function, not to prevent criticism. In many countries, contempt jurisdiction is regarded as archaic and exercised sparingly. In the US, courts no longer use contempt to silence comments on judges or legal matters. The First Amendment to the US Constitution forbids imposition of contempt sanctions on a newspaper.
The English position is best demonstrated by the Spycatcher's case in the late 1980s. After the House of Lords delivered the Spycatcher judgement, the Daily Mirror published an upside-down photograph of the Law Lords captioned, "You Old Fools". But no contempt action was initiated against the newspaper.
'Upside-down' means