🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2019 CSAT Paper-II 2019 MEDIUM

पुढील उतारा काळजीपूर्वक वाचून त्यावर आधारित प्रश्नांची उत्तरे द्या :
कचऱ्यातून कमवा (घनकचरा व्यवस्थापन व प्लास्टिक पुनर्वापर) निगडी व चिंचवड येथील सेंट उर्सुला व सेंट एन्डरू शाळेतील मुलांनी 539 किलो प्लास्टिकचा कचरा कचरा कुंड्यांत व नदीमध्ये जाणार नाही याची खात्री केली. सुसान राज या सामाजिक कार्यकर्तीने कचऱ्याचे वर्गीकरण व कचऱ्याचा पुनर्वापर करण्याने पैसे मिळतात यासंबंधी जागृती निर्माण केली. त्या म्हणाल्या, "आपण अशी कल्पना करूया की सर्व शाळांनी अशी कृती केल्यास कचरा कुंड्यांत प्लास्टिकचा कचराच नसेल. आपण वापरलेली प्रत्येक गोष्ट जी आता आपल्या उपयोगाची नाही, ती कच्चा माल असून त्याच्यावर प्रक्रिया करून पुन्हा वापर केलाच पाहिजे." पिंपरी-चिंचवडमधील आंतरराष्ट्रीय लायन्सचे प्रेसिडेंट लायन विवेक नानीवडेकर आणि कोषाध्यक्ष लायन प्रकाश कोल्पेकवार यांनी विद्यार्थ्यांना तीन महत्त्वाच्या गोष्टी सांगितल्या - पालकांचा आदर करा, कचऱ्याचे वर्गीकरण करा आणि जगातील एका तरी अंध व्यक्तीस हे जग डोळ्यांनी पाहण्यास मदत करा. टी.ए.ए. च्या शैक्षणिक सल्लागार सुसान राज यांनी ओला व सुका कचरा कसा ओळखायचा याचा सोपा मार्ग सांगितला : "देवाने निर्माण केलेल्या सर्व नैसर्गिक वस्तूंचा समावेश ओल्या कचऱ्यात आणि मानवाने निर्माण केलेल्या सर्व वस्तूंचा समावेश सुक्या कचऱ्यात होतो. सर्व कचरा एकत्र केल्यास त्याचे मूल्य नष्ट होते आणि तो स्वतंत्र ठेवल्यास त्यापासून पैसे मिळतात." नॅशनल सोसायटी फॉर क्लीन सिटीजच्या (NSCC) शामला देसाई यांनी कचऱ्याचे वर्गीकरण केल्याने प्रदूषण कमी करण्यासंबंधी अनेक उदाहरणे दिली. क्लीन गार्बेज मॅनेजमेंट प्रा. लि. चे ललित रोहित यांनी जमा झालेल्या सर्व प्लास्टिकची नोंद ठेवली. सेंट एन्डरू शाळेतील मुलांनी ₹ 3548 कमावले तर सेंट उर्सुला शाळेतील मुलांनी ₹ 784 कमावले. सेंट एन्डरूच्या प्राचार्य रोझी सिकेरिया यांनी माहिती दिली की, मोबाईलवरून पालकांना संदेश (SMS) पाठविल्याने मोठ्या प्रमाणात प्लास्टिक गोळा करण्यास मदत झाली कारण सर्व पालक एसएमएस सुविधेने शाळेच्या संपर्कात आहेत. सेंट उर्सुलाच्या प्राचार्या भगिनी संध्या म्हणाल्या की, ओल्या कचऱ्याची विल्हेवाट लावण्यासाठी कंपोस्ट खताचे खड्डे तयार करण्याचे प्रशिक्षण विद्यार्थ्यांना देणे त्यांना आवडेल. शामला देसाई यांनी कंपोस्ट खड्डे तयार करण्यासाठी दोन्ही शाळांना मदत करण्याचे आश्वासन दिले. लायन विवेक यांनी आश्वासन दिले की लायन्सचे स्वयंसेवक प्लास्टिक गोळा करण्याच्या या मोहिमेचे समन्वय करतील आणि पिंपरी-चिंचवडमधील किमान 10 शाळांचा यात समावेश करतील. सोनिया गांधी उद्योगाचे पुनर्प्रक्रियाकार आमिर शेख म्हणाले की इतक्या मोठ्या प्रमाणात स्वच्छ प्लास्टिक गोळा झाल्यामुळे पाण्याची मोठी बचत होईल आणि ते थेट त्याचे तुकडे (Shredding) करतील. या तुकड्यांपासून पाईपसारखी विविध उत्पादने तयार केली जातात, ज्यांचा उपयोग इमारती व शेतीत होतो. ललित रोहित यांनी सांगितले की 539 किलो प्लास्टिक पुनर्वापरामुळे साधनसंपदेत ₹ 20,000 ची भर पडली आहे. हे मॉडेल सर्व शाळांमध्ये सुरू करून त्यांना प्रोत्साहन दिले पाहिजे. कचरा कुंडीत कचरा केव्हा नसेल? अ. कचऱ्याचे वर्गीकरण दुसऱ्यांदा वापरण्यासाठी प्रक्रिया करून पैसे मिळवल्यास.
ब. नगरपालिकेने ओल्या व सुक्या कचऱ्याचे वर्गीकरण केल्यास.
क. जेव्हा सर्व प्लास्टिकच्या कचऱ्याचे दुसऱ्यांदा वापरण्यासाठी वर्गीकरण करून पुन्हा पुन्हा वापरल्यास. पर्यायी उत्तरे :

EN Read the following passage carefully and answer the questions based on it:
Earn from Waste (Solid Waste Management & Plastic Recycling) Children from St. Ursula and St. Andrews schools from Nigdi and Chinchwad ensured that 539 kg plastic did not land into the waste bins and rivers. Susan Raj, a social activist, had earlier created awareness by sharing the importance of segregation and making money from recycling waste. She said, “Let us hope that all the schools start this small gesture, then the garbage bins will not have any plastic waste. Every bit of the material that is not useful to us now, is a raw material, which should be recycled.” The Lion’s International, PCMC area represented by president Ln. Vivek Naniwadekar and Treasurer Ln. Prakash Kolpyakwar spoke to children about three important things to be added to their basket of values - respect for parents, segregating garbage and helping at least one person to see the world through their eyes. Susan Raj from The Academic Advisors (TAA) explained in a simple way how to identify wet and dry garbage, “All things made by God in the nature goes in wet garbage and all things made by humans goes into dry garbage. When our waste is mixed, it loses its value and when it is kept separately, it earns money for us.” Shyamala Desai of NSCC (National Society for Clean Cities) shared incidents of segregating waste and its impact in reducing pollution. Lalit Rohit of Clean Garbage Management Pvt. Ltd. collected all the plastic and maintained the record of the collection. St. Andrews school children earned Rs. 3548 while St. Ursula earned Rs. 784. Rosie Sequeira, Principal of St. Andrews informed that their SMS information system helped them a great deal to collect plastics as all the parents are in contact with the school authorities through SMS number. Sister Sandhya, Principal of St. Ursula said that they would like to develop composting pit to educate children on how to manage wet garbage. Shyamala Desai assured that she will help both the schools to develop their composting pits. Ln. Vivek assured that Lion’s volunteers will help schools in coordinating this plastic collection drive, covering at least 10 schools in PCMC area. A recycler from Sonia Gandhi Udyog, Amir Shaikh, explained that he was very glad to see such a large amount of clean plastic collection as it saved lots of water and allowed direct shredding. This shredded material is then moulded into pipes used in buildings and farms. Lalit Rohit informed that collecting 539 kg of plastic added Rs. 20,000 to net national resources. Reusing saves money and recycling earns money. When will garbage bins not have any garbage? a. After segregation of garbage and making money from recycling waste.
b. When municipality starts segregating wet and dry garbage.
c. When all plastic waste is recycled again and again. Alternative Answers :
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त अ
only a
B
फक्त क
only c
C
फक्त ब आणि क
b and c
D
अ आणि ब
a and b
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय १ [फक्त अ] आहे.


उताऱ्यातील संदर्भाचे विश्लेषण :

  • उताऱ्याच्या पहिल्या परिच्छेदात सामाजिक कार्यकर्त्या सुसान राज यांच्या आवाहनाचा थेट संदर्भ आहे : "सुसान राज या सामाजिक कार्यकर्तीने कचऱ्याचे वर्गीकरण व कचऱ्याचा पुनर्वापर करण्याने पैसे मिळतात यासंबंधी जागृती निर्माण केली. त्या म्हणाल्या, आपण अशी कल्पना करूया की सर्व शाळांनी अशी कृती केल्यास कचरा कुंड्यांत प्लास्टिकचा कचराच नसेल."
  • इंग्रजी उताऱ्यात : "Susan Raj, a social activist, had earlier created awareness by sharing the importance of segregation and making money from recycling waste. She said, 'Let us hope that all the schools start this small gesture, then the garbage bins will not have any plastic waste.'"
  • त्यामुळे 'कचऱ्याचे वर्गीकरण करून पुनर्वापरातून पैसे मिळवल्यास' (विधान अ) ही अट पूर्ण होते.
  • विधान ब (नगरपालिकेने वर्गीकरण करणे) किंवा क चा असा थेट संदर्भ दिलेला नाही.

म्हणून, योग्य उत्तर फक्त अ आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

आकलनावरील प्रश्नांमध्ये सामान्य ज्ञानापेक्षा उताऱ्यातील लेखकाचे/वक्त्याचे मूळ विधान ग्राह्य धरावे. सुसान राज यांच्या वक्तव्यात विधान 'अ' चा थेट आधार मिळतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 1 [only a].


Textual Contextual Analysis:

  • In paragraph 1, the text explicitly connects the absence of waste in bins with the segregation and recycling initiative: "Susan Raj, a social activist, had earlier created awareness by sharing the importance of segregation and making money from recycling waste. She said, 'Let us hope that all the schools start this small gesture, then the garbage bins will not have any plastic waste.'"
  • This statement directly corresponds to statement (a): "After segregation of garbage and making money from recycling waste."
  • Statements (b) and (c) introduce external extrapolations not framed as the direct conditional premise in the text.

Hence, the correct answer is only a.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Always align comprehension answers strictly with the textual premises rather than general environmental knowledge.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) फक्त अ (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय १ [फक्त अ] आहे.
⚠️ पर्याय (2) फक्त क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त ब आणि क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) अ आणि ब (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →