सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2012 MEDIUM

डी.एन.ए. रेणु वेगळे करण्यासाठी अगारोज जेल्स वापरतात कारण अगारोज ............

EN dna Agarose gels are used to separate molecules because agarose ............
A
धनभारयुक्त असते Is loaded with money
✓
खूप सच्छिद्र द्रव्य आहे Very porous material
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
हायड्रोफोबीक आहे is hydrophobic
D
डी.एन.ए.ला बांधून ठेवते Binds DNA
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (खूप सच्छिद्र द्रव्य आहे / Very porous material)

स्पष्टीकरण:

• अगारोज जेल इलेक्ट्रोफोरेसिस (Agarose Gel Electrophoresis): डीएनएच्या तुकड्यांना त्यांच्या आकारानुसार (Size) वेगळे करण्यासाठी हे तंत्र वापरले जाते.
• अगारोज (Agarose): हे समुद्री लाल शेवालापासून मिळणारे एक नैसर्गिक पॉलिमर आहे.
• जेव्हा अगारोज गरम पाण्यात विरघळवून थंड केले जाते, तेव्हा ते गोठून एक त्रिमितीय जाळीदार मॅट्रिक्स तयार करते, ज्यामध्ये सूक्ष्म छिद्रे असतात म्हणजेच ते खूप सच्छिद्र द्रव्य (Porous molecular sieve) बनते.
• जेव्हा विद्युत प्रवाह दिला जातो, तेव्हा ऋण प्रभारित (Negatively charged) डीएनए रेणू धन अग्राकडे धावतात. या सच्छिद्र जाळीतून लहान आकाराचे डीएनए तुकडे वेगाने पुढे जातात तर मोठे तुकडे मागे राहतात, ज्यामुळे तुकडे अचूक वेगळे होतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अगारोज जेल हे सच्छिद्र जाळीसारखे (Molecular Sieve) काम करते. लहान आकाराचे डीएनए तुकडे मोठ्या तुकड्यांपेक्षा वेगाने पुढे जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Very porous material / खूप सच्छिद्र द्रव्य आहे)

Explanation:

• Agarose gel electrophoresis: is the standard molecular technique used to separate heterogeneous linear double-stranded DNA fragments on the basis of molecular size.
• Agarose is a natural linear polysaccharide polymer composed of repeating agarobiose units. Upon cooling, its polymer chains bundle into a cross-linked three-dimensional macroscopic network forming a highly porous matrix.
• This porous gel acts as a molecular sieve: under an applied electric field, smaller, low-molecular-weight DNA fragments migrate rapidly through the pores toward the positive anode, while larger fragments are impeded, achieving precise size resolution.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Agarose gel functions as a porous molecular sieve allowing size-dependent electrophoretic migration of DNA fragments.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →