🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Aurangabad) 2024 Official Paper (Held On: 07 Jul, 2024) 2024 MEDIUM

डॉट्स उपचार पद्धती कोणत्या रोगाच्या उपचाराशी संबंधित आहे?

EN D.O.T.S. Treatment method is related to the treatment of which disease?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कुष्ठरोग
leprosy
B
कर्करोग
Cancer
C
कावीळ
Jaundice
D
क्षयरोग
Tuberculosis
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [क्षयरोग]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर क्षयरोग आहे.

📌 मुख्य मुद्दे

• D.O.T.S. (थेटपणे निरीक्षण केलेले उपचार, शॉर्ट कोर्स) ही क्षयरोग (टीबी) नियंत्रणासाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शिफारस केलेली धोरण आहे.
• हे औषधांचा प्रतिकार टाळण्यासाठी देखरेखीखाली क्षयरोग उपचारांचे योग्य प्रशासन आणि पालन सुनिश्चित करते.
• D.O.T.S. फर्स्ट-लाइन अँटी-टीबी औषधे वापरून निश्चित कालावधीच्या थेरपीसह प्रमाणित उपचार पद्धती समाविष्ट आहे.
• ही रणनीती जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) 1994 मध्ये आणली होती आणि ती जागतिक स्तरावर व्यापकपणे लागू करण्यात आली आहे.
• कार्यक्रम प्रभावीपणे अनुसरण केल्यावर टीबी प्रकरणे आणि मृत्यू दर लक्षणीयरीत्या कमी करतो.

📌 अतिरिक्त माहिती

• क्षयरोग म्हणजे काय?
• क्षयरोग हा मायकोबॅक्टेरियम ट्यूबरक्युलोसिस या जीवाणूमुळे होणारा संसर्गजन्य रोग आहे.
• हे प्रामुख्याने फुफ्फुसांना प्रभावित करते परंतु शरीराच्या इतर भागांवर देखील परिणाम करू शकते जसे की मेंदू, रीढ़ किंवा मूत्रपिंड.
• टीबीची लक्षणे:
• सामान्य लक्षणांमध्ये सतत खोकला, ताप, रात्री घाम येणे, वजन कमी होणे आणि थकवा यांचा समावेश होतो.
• गंभीर प्रकरणांमध्ये, टीबीमुळे फुफ्फुसाचे नुकसान किंवा इतर अवयवांमध्ये पसरणे यासारख्या गुंतागुंत होऊ शकतात.
• औषध प्रतिकार:
• अयोग्य किंवा अपूर्ण टीबी उपचारांमुळे मल्टीड्रग-रेझिस्टंट टीबी (एमडीआर-टीबी) आणि एक्सटेन्सली ड्रग-रेझिस्टंट टीबी (एक्सडीआर-टीबी) होऊ शकतो.
• D.O.T.S. विहित पथ्येचे पालन सुनिश्चित करून प्रतिकार रोखण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.
• जागतिक क्षयरोग नियंत्रण प्रयत्न:
• WHO च्या एंड टीबी धोरणाचे उद्दिष्ट 2030 पर्यंत क्षयरोगाचे मृत्यू 90% आणि क्षयरोगाचे प्रमाण 80% ने कमी करण्याचे आहे.
• भारताचे राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'कुष्ठरोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 2: 'कर्करोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 3: 'कावीळ' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'क्षयरोग' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: सामान्य विज्ञानात जीवनसत्त्वांची शास्त्रीय नावे, अभावामुळे होणारे रोग, मानवी रक्ताभिसरण संस्था आणि दैनंदिन भौतिकशास्त्रातील एकके यांवर वारंवार प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [Tuberculosis]

Explanation:

The correct answer is Tuberculosis.

📌 Key Points

• D.O.T.S. (Directly Observed Treatment, Short-course) is the internationally recommended strategy for Tuberculosis (TB) control.
• It ensures proper administration and adherence to TB treatment under supervision to prevent drug resistance.
• D.O.T.S. includes a standardized treatment regimen with fixed-duration therapy using first-line anti-TB drugs.
• This strategy was introduced by the World Health Organization (WHO) in 1994 and has been widely implemented globally.
• The program significantly reduces TB cases and mortality rates when followed effectively.

📌 Additional Information

• What is Tuberculosis?
• Tuberculosis is an infectious disease caused by the bacterium Mycobacterium tuberculosis.
• It primarily affects the lungs but can also impact other parts of the body such as the brain, spine, or kidneys.
• Symptoms of TB:
• Common symptoms include persistent cough, fever, night sweats, weight loss, and fatigue.
• In severe cases, TB can cause complications such as lung damage or spread to other organs.
• Drug Resistance:
• Improper or incomplete TB treatment can lead to Multidrug-Resistant TB (MDR-TB) and Extensively Drug-Resistant TB (XDR-TB).
• D.O.T.S. plays a crucial role in preventing resistance by ensuring adherence to the prescribed regimen.
• Global TB Control Efforts:
• WHO's End TB Strategy aims to reduce TB deaths by 90% and TB incidence by 80% by 2030.
• India’s National Tuberculosis Elimination Program (NTEP) is aligned with global TB control goals and emphasizes D.O.T.S.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'leprosy' is incorrect in this context.
• Option 2: 'Cancer' is incorrect in this context.
• Option 3: 'Jaundice' is incorrect in this context.
• Option 4 (Correct Answer): 'Tuberculosis' is the correct response according to official examination criteria.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In General Science, vitamins and deficiency diseases, the human circulatory system, and everyday SI units are consistently tested high-frequency topics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कुष्ठरोग (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) कर्करोग (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) कावीळ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) क्षयरोग (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [क्षयरोग]**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)
quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)) 2024 मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Jul, 2024)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →