🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2018 MEDIUM

डॉ. धीरेंद्र पाल सिंह नुकतेच चर्चेत आले होते. त्याच्याबद्दल कोणते खरे नाही?

EN Dr. Dhirendra Pal Singh was recently in the news. Which is not true about him ?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

ते एनएएसी (राष्ट्रीय मूल्यांकन व मान्यता परिषद) चे संचालक होते.

He was the director of NAAC (National Assessment and Accreditation Council).

ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे कुलगुरू होते.

He was the Vice-Chancellor of Banaras Hindu University.

ते भारतीय विज्ञान संस्थानचे संचालक होते.

He was the Director of Indian Institute of Science.

युजीसीच्या अध्यक्षपदी त्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे.

He has been appointed as the Chairman of UGC.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ३ (ते भारतीय विज्ञान संस्थानचे संचालक होते) आहे.

प्रा. धीरेंद्र पाल सिंह (Dr. D.P. Singh) यांचा परिचय:

1. चर्चेत असण्याचे कारण (डिसेंबर २०१७):

• केंद्र सरकारने २२ डिसेंबर २०१७ रोजी राष्ट्रीय मूल्यांकन व मान्यता परिषदेचे (NAAC) संचालक प्रा. धीरेंद्र पाल सिंह यांची विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या (UGC) अध्यक्षपदी ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी नियुक्ती केली.

2. पर्यायांचे वस्तुनिष्ठ विश्लेषण:

• पर्याय १: ते राष्ट्रीय मूल्यांकन व मान्यता परिषद (NAAC, बंगळुरू) चे संचालक होते (ऑगस्ट २०१५ ते डिसेंबर २०१७). - *(सत्य)*

• पर्याय २: ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे (BHU, वाराणसी - २००८ ते २०११), तसेच डॉ. हरिसिंग गौर विद्यापीठ (सागर) आणि देवी अहिल्या विद्यापीठाचे (इंदूर) कुलगुरू होते. - *(सत्य)*

• पर्याय ३: ते भारतीय विज्ञान संस्थान (IISc, बंगळुरू) चे संचालक कधीही नव्हते! (IISc हे उच्च विज्ञान संशोधन संस्था असून तिचे संचालक प्रख्यात शास्त्रज्ञ असतात, उदा. प्रा. अनुराग कुमार त्यावेळी संचालक होते). - *(असत्य)*

• पर्याय ४: त्यांची डिसेंबर २०१७ मध्ये यूजीसी (UGC) चे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. - *(सत्य)*

त्यामुळे त्यांच्याबद्दल सत्य नसलेले विधान पर्याय ३ आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• UGC ची स्थापना: १९५३ (वैधानिक दर्जा: १९५६). मुख्यालय: नवी दिल्ली.

• NAAC ची स्थापना: १९९४ (UGC ची स्वायत्त संस्था, मुख्यालय: बंगळुरू).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 3 (He was the Director of Indian Institute of Science).

Biographical context of Prof. Dhirendra Pal Singh (D.P. Singh):

1. Context in the News (December 2017):

• On 22 December 2017, the Appointments Committee of the Cabinet appointed Prof. D.P. Singh as the Chairman of the University Grants Commission (UGC) for a five-year term.

2. Evaluation of Statements:

• Option 1: He served as the Director of the National Assessment and Accreditation Council (NAAC, Bengaluru) from 2015 to 2017. *(True)*

• Option 2: He was the Vice-Chancellor of Banaras Hindu University (BHU, Varanasi) from 2008 to 2011, and also headed Sagar University and Devi Ahilya University. *(True)*

• Option 3: He was never the Director of the Indian Institute of Science (IISc Bengaluru). IISc is a premier autonomous science research institute headed by prominent natural scientists. *(False)*

• Option 4: He was formally appointed as Chairman of the UGC. *(True)*

Therefore, statement 3 is incorrect regarding him.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• UGC: Established under the UGC Act, 1956; apex regulator for university education in India.

• NAAC: Autonomous body of UGC established in 1994, headquartered in Bengaluru.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) ते एनएएसी (राष्ट्रीय मूल्यांकन व मान्यता परिषद) चे संचालक होते. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे कुलगुरू होते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) ते भारतीय विज्ञान संस्थानचे संचालक होते. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय ३ (ते भारतीय विज्ञान संस्थानचे संचालक होते)** आहे.

✗ पर्याय (4) युजीसीच्या अध्यक्षपदी त्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ते भारतीय विज्ञान संस्थानचे संचालक होते.' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

डॉ. धीरेंद्र पाल सिंह नुकतेच चर्चेत आले होते. त्याच्याबद्दल कोणते खरे नाही?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन