इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास ASO Mains 2016 MEDIUM

भारताच्या आर्थिक स्थितिसंबंधी केलेल्या मुळगामी चिकित्सेमुळे कोणाला “आर्थिक राष्ट्रवादाचे प्रणेते” म्हटले जाते?

EN Due to his fundamental critique regarding India's economic condition, who is called the “Pioneer of Economic Nationalism”?
A
न्यायमूर्ति म.गो.रानडे Justice M. G. Ranade
B
बाळ गंगाधर टिळक Bal Gangadhar Tilak
C
महात्मा ज्योतिबा फुले Mahatma Jyotiba Phule
✓
दादाभाई नौरोजी Dadabhai Naoroji
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (दादाभाई नौरोजी)

सविस्तर विश्लेषण:

• आर्थिक राष्ट्रवादाचे प्रणेते: भारताच्या दारिद्र्याची आणि ब्रिटिशांच्या आर्थिक पिळवणुकीची मूलगामी, सांख्यिकी आणि शास्त्रीय चिकित्सा केल्यामुळे दादाभाई नौरोजी यांना 'आर्थिक राष्ट्रवादाचे प्रणेते' (Pioneer of Economic Nationalism) मानले जाते.
• संपत्तीच्या निसरणाचा सिद्धांत (Drain of Wealth Theory):
• दादाभाईंनी १८६७ मध्ये लंडनच्या ईस्ट इंडिया असोसिएशनसमोर 'इंग्लंड्स डेट टू इंडिया' (England's Debt to India) हा शोधनिबंध वाचून संपत्तीच्या गळतीचा सिद्धांत सर्वप्रथम मांडला.
• त्यांनी दाखवून दिले की, दरवर्षी भारताचा कोट्यवधी रुपयांचा महसूल गृहखर्च (Home Charges), पेन्शन, लष्करी खर्च आणि व्यापाराच्या नफ्याच्या रूपाने ब्रिटनमध्ये नेला जात आहे, ज्याच्या बदल्यात भारताला कोणताही आर्थिक परतावा मिळत नाही.
• १९०१ मध्ये त्यांनी 'Poverty and Un-British Rule in India' हा अमर ग्रंथ लिहिला.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

दादाभाई नौरोजींनी १८६७-६८ मध्ये भारताचे दरडोई वार्षिक उत्पन्न २० रुपये असल्याचे सर्वप्रथम मोजून दाखवले होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (Dadabhai Naoroji)

Detailed Analysis:

• Pioneer of Economic Nationalism: Dadabhai Naoroji earned this immortal title through his empirical and theoretical dissection of the colonial extraction mechanism that impoverished India.
• Drain of Wealth Theory:
• First articulated in his 1867 paper *England's Debt to India* presented before the East India Association in London.
• Proved that millions of pounds sterling were unrequitedly siphoned off from Indian revenues annually through Home Charges, railway guarantees, pensions, and imperial military costs.
• Published his monumental treatise 'Poverty and Un-British Rule in India' in 1901.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Dadabhai Naoroji was the first to mathematically compute India's national per capita income, determining it to be ₹20 per year in 1867–1868.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →