विशाल लांबी आणि विस्तृत खोऱ्यामुळे भारतातील कोणत्या नदीला 'दक्षिण गंगा' आणि 'वृद्ध गंगा' म्हणून ओळखले जाते?
EN
Due to its immense length and expansive catchment basin, which river in India is acclaimed as 'Dakshin Ganga' and 'Vriddha Ganga'?
योग्य उत्तर पर्याय (4) म्हणजेच गोदावरी आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
गोदावरी नदी:
•
लांबी (१,४६५ किमी) आणि विशाल विस्तारामुळे या नदीला 'दक्षिण गंगा' (Ganges of the South) आणि 'वृद्ध गंगा' (Old Ganga) असे म्हटले जाते.
•
ती द्वीपकल्पीय भारतातील सर्वात प्राचीन आणि आकाराने सर्वात मोठी नदी प्रणाली आहे.
•
उगम: त्र्यंबकेश्वर (नाशिक, महाराष्ट्र).
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
कावेरी नदी: धार्मिक पावित्र्यामुळे कावेरीला देखील 'दक्षिणेची गंगा' (Ganga of South India) म्हटले जाते, परंतु भौगोल दृष्ट्या 'वृद्ध गंगा' व 'दक्षिण गंगा' ही उपाधी गोदावरीलाच दिली जाते.
•
कृष्णा व महानदी: या इतर प्रमुख पूर्ववाहिनी नद्या आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC च्या परीक्षेनुसार: 'वृद्ध गंगा' (Vriddha Ganga) किंवा 'दक्षिण गंगा' (Dakshin Ganga) हा शब्द आल्यास उत्तर नेहमी गोदावरी असते. नाशिक येथे दर १२ वर्षांनी गोदावरी तीरावर सिंहस्थ कुंभमेळा भरतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) i.e. Godavari.
Detailed Analysis:
•
Godavari River:
•
On account of its vast basin area (3.12 lakh sq km), ancient geological origin, and length (1,465 km), it is traditionally venerated and geologically recognized as 'Dakshin Ganga' and 'Vriddha Ganga' (Old Ganga).
•
Originating at Trimbakeshwar in Maharashtra, it mirrors the cultural and religious sanctity of the Ganga in Northern India.
Distractor Analysis:
•
Kaveri: Often culturally referred to as the 'Ganga of the South' due to ritual sanctity, but 'Vriddha Ganga' exclusively designates the Godavari.
•
Krishna and Mahanadi: Major peninsular streams but never titled Vriddha Ganga.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In competitive exams (MPSC/UPSC), 'Vriddha Ganga' and 'Dakshin Ganga' consistently designate the Godavari. Nashik hosts the historic Simhastha Kumbh Mela on the banks of Godavari once every 12 years.