मानवी भ्रूणाच्या (Embryo) गर्भाशयातील वाढीदरम्यान, गर्भाभोवती जलमय आवरण तयार करून 'अॅम्निऑटिक द्रव' (Amniotic fluid) निर्माण करणारी आणि गर्भाला यांत्रिक धक्के व कोरडेपणापासून सुरक्षित ठेवणारी भ्रूणबाह्य कला (Extraembryonic membrane) कोणती?
EN
During human embryonic development in the uterus, which extraembryonic membrane produces the 'Amniotic fluid' that encloses the embryo in a protective fluid-filled cushion shielding it from mechanical shocks and desiccation?
स्पष्टीकरण:
पर्याय (३) हे योग्य उत्तर आहे.
•
अ‍ॅम्निऑन (Amnion): ही भ्रूणाभोवती थेट असणारी सर्वात आतील भ्रूणबाह्य कला (Extraembryonic membrane) आहे. अ‍ॅम्निऑनच्या आत जी पोकळी असते तिला अॅम्निऑटिक पोकळी म्हणतात. ही पोकळी 'अॅम्निऑटिक द्रवाने' (Amniotic fluid) भरलेली असते.
•
हे द्रव गर्भाला तरंगते ठेवते, बाह्य धक्क्यांपासून संरक्षण देते (Shock absorber), गर्भाचे तापमान नियंत्रित ठेवते आणि गर्भाचे अवयव एकमेकांना चिकटू न देता त्याची मुक्त हालचाल होऊ देते.
इतर भ्रूणबाह्य कलांची कार्ये:
•
कोरियॉन (Chorion): सर्वात बाहेरील आवरण, जे प्लेसेंटाच्या (वार) निर्मितीत भाग घेते.
•
अलँटॉईस (Allantois): नाळेतील रक्तवाहिन्यांची निर्मिती करते.
•
योल्क सॅक (Yolk sac): प्राथमिक रक्तपेशींची निर्मिती करते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
गर्भाभोवतीचा संरक्षक द्रव = अॅम्निऑटिक द्रव (Amniotic fluid)
•
लिंग तपासणी व जनुकीय दोषांसाठी केली जाणारी चाचणी = अ‍ॅम्निओसेंटेसिस (Amniocentesis)
•
भारतात कन्या भ्रूणहत्या रोखण्यासाठी अ‍ॅम्निओसेंटेसिसवर कायदेशीर बंदी (PCPNDT Act, 1994) आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
Option (3) is the correct answer.
•
Amnion: The innermost extraembryonic fetal membrane directly enclosing the developing embryo. It lines the amniotic cavity, which is filled with Amniotic Fluid.
•
Physiological functions of Amniotic Fluid:
1.
Functions as an efficient fluid shock absorber protecting the delicate fetus from maternal abdominal trauma.
2.
Prevents dehydration/desiccation of embryonic tissues and adherence of skin to surrounding amnion.
3.
Maintains a homeostatic temperature and permits symmetrical musculoskeletal movements.
Distractor Analysis:
•
Chorion: Outermost fetal membrane that forms the chorionic villi of the placenta.
•
Allantois: Contributes to the development of the umbilical vessels and urachus.
•
Yolk sac: Early site of primitive hematopoiesis and primordial germ cell origin.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Amniotic fluid sampling for fetal genetic defects: Amniocentesis
•
Amniocentesis sex determination is legally banned under PCPNDT Act, 1994.