सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

संगणक सुरू करताना (Startup) हार्डवेअरचे नियंत्रण स्वतःकडे घेऊन सिस्टीम कार्यक्षम करण्यासाठी संगणकात खालीलपैकी कोणता घटक नसल्यास संगणक 'बूट' (Boot) होऊ शकत नाही?

EN During system startup, a computer cannot successfully complete its 'booting' process if it lacks which of the following essential components?
A
कंपायलर (Compiler) Compiler
B
लोडर (Loader) Loader
✓
ऑपरेटिंग सिस्टीम (Operating System) Operating System
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
असेंबलर (Assembler) Assembler
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) ऑपरेटिंग सिस्टीम (Operating System) आहे.

स्पष्टीकरण:

• बूटिंग प्रक्रिया (Booting Process):
• संगणकाचा पॉवर स्विच ऑन केल्यावर रोम (ROM) मधील BIOS कार्यरत होतो आणि POST (Power-On Self-Test) द्वारे सर्व हार्डवेअर उपकरणे तपासतो.
• त्यानंतर 'बूटस्ट्रॅप लोडर' दुय्यम मेमरीमधून (Hard Disk / SSD) ऑपरेटिंग सिस्टीमच्या मुख्य फायली मुख्य मेमरीमध्ये (RAM) लोड करतो.
• जर संगणकात ऑपरेटिंग सिस्टीमच स्थापित (Install) नसेल, तर हार्डवेअर नियंत्रणात आणण्यासाठी किंवा वापरकर्त्याला इंटरफेस देण्यासाठी कोणताही प्रोग्राम नसेल; त्यामुळे ऑपरेटिंग सिस्टीमशिवाय संगणक कधीही बूट होऊ शकत नाही.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):

• पर्याय १ (Compiler): उच्चस्तरीय भाषेतील प्रोग्रॅमचे मशीन भाषेत भाषांतर करणारा लँग्वेज ट्रान्सलेटर आहे; बूटिंगसाठी त्याची गरज नसते.
• पर्याy २ (Loader): हा ऑपरेटिंग सिस्टीमचा एक भाग आहे जो प्रोग्रॅम्स मेमरीमध्ये लोड करतो, परंतु ओएस शिवाय स्वतंत्र लोडर कार्यरत राहू शकत नाही.
• पर्याय ४ (Assembler): असेंब्ली भाषेचे मशीन भाषेत रूपांतर करतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

बूटिंगचे प्रकार:

• कोल्ड बूटिंग (Cold Booting): बंद असलेला संगणक मुख्य पॉवर बटण दाबून नव्याने सुरू करणे.
• वॉर्म बूटिंग (Warm Booting): आधीच चालू असलेला संगणक रीस्टार्ट करणे (उदा. Ctrl + Alt + Delete किंवा Restart पर्याय).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) Operating System.

Explanation:

• Booting Mechanism:
• Booting is the sequence of initialization routines executed when electrical power is applied to the CPU.
• The firmware (BIOS/UEFI) triggers the Power-On Self-Test (POST) to verify peripheral integrity, locates the Master Boot Record (MBR) or EFI partition, and executes the bootstrap loader.
• The ultimate objective of this bootstrap loader is to copy the kernel of the Operating System (OS) into volatile RAM and transfer execution control to it.
• Without an Operating System installed, the computer has no master control software to execute tasks or render a user interface, causing the boot process to halt with an error.

Distractor Analysis:

• Option 1 (Compiler): Language translator converting high-level source code into binary machine instructions; completely non-essential to system booting.
• Option 2 (Loader): While a subcomponent of system software, the bootstrap loader cannot function without the target operating system image.
• Option 4 (Assembler): Translates low-level assembly mnemonic instructions into machine code.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Booting Terminology for MPSC:

• Cold Boot (Hard Boot): Powering on a computer from an absolute powered-down state.
• Warm Boot (Soft Boot): Restarting a running system without power severance (Ctrl+Alt+Del).
• POST: Power-On Self-Test conducted by BIOS prior to OS load.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →