🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

1857 च्या उठावाच्या संवेदनशील काळात, 20 जून 1857 रोजी मुंबई शहरातील प्रतिष्ठित आणि सुशिक्षित नागरिकांनी मुंबई इलाख्याच्या गव्हर्नरला (लॉर्ड एल्फिन्स्टन) अर्ज सादर करून 'आम्ही सरकारला वाटेल ते सर्व साहाय्य करण्यास कटिबद्ध आहोत' अशी निष्ठा व्यक्त केली. या अर्जावर खालीलपैकी कोणत्या मान्यवरांच्या स्वाक्षऱ्या होत्या? अ) डॉ. भाऊ दाजी लाड ब) कावसजी जहांगीर क) आबाजी बापूजी ड) नवरोजी फर्दूनजी

EN During the critical days of the 1857 Uprising, on 20 June 1857, prominent and educated citizens of Bombay submitted a loyalty petition to Governor Lord Elphinstone pledging full assistance to the government. Whose signatures were on this petition? a) Dr. Bhau Daji Lad b) Cowasji Jehangir c) Abaji Bapuji d) Nowrozjee Furdoonjee
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अ, ब, क आणि ड (वरील सर्व)
a, b, c, and d (All of the above)
B
केवळ अ, ब आणि क
Only a, b, and c
C
केवळ ब, क आणि ड
Only b, c, and d
D
केवळ अ, क आणि ड
Only a, c, and d
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर अ, ब, क आणि ड (वरील सर्व) आहे.

सविस्तर माहिती:

• मुंबईतील सुशिक्षित वर्गाची भूमिका: 1857 च्या उठावाच्या वेळी मुंबई आणि कलकत्त्यातील पाश्चात्त्य-शिक्षित मध्यमवर्ग आणि श्रीमंत व्यापाऱ्यांनी उठावापासून स्वतःला पूर्णपणे अलिप्त ठेवले. त्यांचा असा विश्वास होता की, हा उठाव जुन्या सरंजामशाही मूल्यांचा असून इंग्रजी राजवटीमुळेच भारतात आधुनिक सुधारणा, कायदे आणि प्रगती होऊ शकते.
• 20 जून 1857 चा निष्ठा अर्ज: मुंबईतील प्रतिष्ठित नागरिकांची एक मोठी सभा भरली. त्यांनी मुंबईचे गव्हर्नर लॉर्ड जॉन एल्फिन्स्टन यांना एक औपचारिक निष्ठा-अर्ज सादर केला.
• या अर्जावर स्वाक्षरी करणाऱ्यांमध्ये डॉ. भाऊ दाजी लाड (प्रख्यात संशोधक व समाजसुधारक), कावसजी जहांगीर (दानशूर पारशी उद्योगपती), आबाजी बापूजी, आणि नवरोजी फर्दूनजी (बॉम्बे असोसिएशनचे सचिव) यांच्यासह जगन्नाथ शंकरशेट यांचा समावेश होता.
• या अर्जात त्यांनी ब्रिटिश सरकारवरील आपला विश्वास व्यक्त केला आणि मुंबईत शांतता राखण्यासाठी सरकारला सर्वतोपरी मदत करण्याचे वचन दिले.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

1857 च्या उठावाचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य: तत्कालीन आधुनिक सुशिक्षित मध्यमवर्ग आणि व्यापारी वर्गाने या उठावात भाग न घेता ब्रिटिशांना निष्ठा जाहीर केली होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is a, b, c, and d (All of the above).

Detailed Information:

• Attitude of Bombay's Intelligentsia in 1857: Western-educated elites and affluent mercantile classes in Bombay and Calcutta deliberately dissociated themselves from the 1857 rebellion. They viewed the uprising as a reactionary feudal outburst that would derail modern progress, rule of law, and social reforms.
• The Loyalty Petition of 20 June 1857: Leading luminaries of Bombay convened a public meeting and submitted a formal address to Governor Lord John Elphinstone pledging unwavering civic allegiance.
• Signatories included Dr. Bhau Daji Lad (renowned physician and antiquarian), Cowasji Jehangir (philanthropic merchant), Abaji Bapuji, and Nowrozjee Furdoonjee (Secretary of the Bombay Association), alongside Jagannath Shankarseth.
• They reassured the colonial government of their absolute support in maintaining civil order within Bombay Presidency.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

A pivotal characteristic of the 1857 revolt frequently tested by MPSC is that the educated middle class and merchant elites remained loyal to the British.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) अ, ब, क आणि ड (वरील सर्व) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **अ, ब, क आणि ड (वरील सर्व)** आहे.
⚠️ पर्याय (2) केवळ अ, ब आणि क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) केवळ ब, क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) केवळ अ, क आणि ड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book युरोपियनांचे भारतात आगमन

१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 १४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले.
2 भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती).
3 फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले.
4 अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते.
5 ३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →