डिसेंबर १९११ मधील भव्य दिल्ली दरबारात ब्रिटनचा राजा जॉर्ज पाचवा याने बंगालची फाळणी रद्द करून भारताची राजधानी कलकत्ता येथून दिल्लीला स्थलांतरित करण्याची घोषणा केली. त्यावेळी भारताचे तत्कालीन व्हाईसरॉय कोण होते?
EN
During the grand Delhi Durbar of December 1911 when King George V announced the annulment of the Partition of Bengal and the transfer of the imperial capital of India from Calcutta to Delhi, who was the Viceroy of India?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) - लॉर्ड हार्डिंग्ज दुसरा (Lord Hardinge II).
विश्लेषण:
•
पर्याय (१) योग्य आहे: लॉर्ड हार्डिंग्ज दुसरा (कारकीर्द: १९१० ते १९१६) यांच्या कारकिर्दीत डिसेंबर १९११ मध्ये ब्रिटिश सम्राट जॉर्ज पाचवा आणि राणी मेरी यांच्या स्वागतासाठी दिल्ली दरबार भरवण्यात आला.
•
या दरबारात १२ डिसेंबर १९११ रोजी दोन ऐतिहासिक घोषणा करण्यात आल्या:
१.
१९०५ मधील बंगालची फाळणी रद्द करण्यात आली (आसाम आणि बिहार-ओरिसा बंगालमधून वेगळे करण्यात आले).
२.
भारताची राजधानी कलकत्ता येथून दिल्लीला स्थलांतरित करण्यात आली (१९१२ मध्ये दिल्ली अधिकृत राजधानी बनली).
•
२३ डिसेंबर १९१२ रोजी लॉर्ड हार्डिंग्ज दिल्लीत प्रवेश करत असताना चांदनी चौकात क्रांतिकारक राशबिहारी बोस यांच्या योजनेनुसार बसंत कुमार बिस्वास यांनी त्यांच्या हत्तीवर बॉम्ब फेकला होता, ज्यातून हार्डिंग्ज थोडक्यात बचावला.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अयोग्य: लॉर्ड रिपन (१८८०-१८८४).
•
पर्याय (३) अयोग्य: लॉर्ड चेम्सफोर्ड (१९१६-१९२१).
•
पर्याय (४) अयोग्य: लॉर्ड लिटन (१८७६-१८८०) यांनी १८७७ मध्ये पहिला दिल्ली दरबार भरवला होता.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१९११ मध्ये दिल्ली दरबारच्या स्वागतासाठी मुंबई बंदरावर 'गेटवे ऑफ इंडिया' (Gateway of India) ची पायाभरणी करण्यात आली होती (वास्तुकार: जॉर्ज विटेट).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) - Lord Hardinge II.
Analysis:
•
Option (1) is correct: Lord Hardinge II served as Viceroy of India from 1910 to 1916. In December 1911, the Imperial Delhi Durbar was convened to celebrate the coronation of King George V and Queen Mary.
•
On 12 December 1911, two major imperial announcements were made:
1.
The revocation (annulment) of the Partition of Bengal, with Bihar and Orissa separated from Bengal proper.
2.
The transfer of the capital of the British Indian Empire from Calcutta to Delhi (operationalized in 1912).
•
On 23 December 1912, during the state entry procession in Delhi, a bomb was hurled at Lord Hardinge in Chandni Chowk by Basanta Kumar Biswas as part of a plot orchestrated by revolutionary Rash Behari Ghosh/Bose.
Analysis of Other Options:
•
Option (2) is incorrect: Lord Ripon served from 1880 to 1884.
•
Option (3) is incorrect: Lord Chelmsford served from 1916 to 1921.
•
Option (4) is incorrect: Lord Lytton hosted the 1877 Delhi Durbar.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
To commemorate the landing of King George V and Queen Mary for the 1911 Durbar, the iconic 'Gateway of India' was designed in Bombay by architect George Wittet.