महाराष्ट्रात रयतवारी पद्धत' 'ब्रिटीश ईस्ट इंडिया' कंपनीच्या कोणत्या गव्हर्नर जनरल च्या कारकिर्दीत लागू केली होती ?
EN
During the tenure of which Governor-General of the British East India Company was the 'Ryotwari system' implemented in Maharashtra?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) लॉर्ड हार्डिंग (लॉर्ड हेस्टिंग्ज)
महाराष्ट्रात रयतवारी पद्धत लागू झाली तो काळ:
•
१८१८ मध्ये तिसऱ्या आंग्ल-मराठा युद्धात दुसऱ्या बाजीरावाचा पराभव करून मराठा साम्राज्य ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यात आले.
•
त्या वेळी भारताचा गव्हर्नर-जनरल लॉर्ड हेस्टिंग्ज (Lord Hastings / Marquess of Hastings - कारकीर्द: १८१३ ते १८२३) हा होता. (प्रश्नातील पर्यायात मुद्रित दोषाने 'लॉर्ड हार्डिंग' असा उल्लेख आला असला, तरी MPSC च्या अधिकृत उत्तरतालिकेत पर्याय १ हेच बरोबर उत्तर मानण्यात आले आहे).
•
लॉर्ड हेस्टिंग्जच्या काळात मुंबईचे गव्हर्नर माउन्टस्टुअर्ट एल्फिन्स्टन आणि मद्रासचे गव्हर्नर थॉमस मन्रो यांनी रयतवारी पद्धत अधिकृतपणे कार्यान्वित केली.
•
म्हणून योग्य उत्तर पर्याय (१) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
लॉर्ड हेस्टिंग्ज (१८१३-१८२३): मराठा साम्राज्याचा अस्त, पिंडारींचे दमन, नेपाळशी सुगौलीचा तह (१८१६).
•
यांच्याच कारकिर्दीत मुंबई इलाख्यात रयतवारी पद्धतीची पायाभरणी झाली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Lord Hardinge (Lord Hastings)
Tenure of Implementation of the Ryotwari System in Maharashtra:
•
When the Maratha Confederacy was annexed in 1818 and Ryotwari settlements were initially instituted across Western India under Mountstuart Elphinstone, the Governor-General of India was Lord Hastings (Marquess of Hastings, 1813–1823).
•
Although printed as "Lord Hardinge" due to a typographical artifact in the original examination paper, Option (1) represents the official key evaluation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Marquess of Hastings (1813–1823): Presided over the Third Anglo-Maratha War (1817–1818) and the subsequent annexation and revenue settlement of the Bombay Presidency.