पर्यावरण व जैवविविधता Rajyaseva Pre 2019 MEDIUM

सुक्ष्मतुषारांचा हवामानावरील परिणाम अ) सुर्यप्रकाशाचे थेट अवकाशात परावर्तन. ब) अप्रत्यक्षरित्या ढगांना परावर्तक बनवतात. क) सुक्ष्मतुषारांचा हवामान प्रणालीवर निव्वळ थंड परिणाम. ड) मानव निर्मित सुक्ष्म तुषारांमुळे नागरिक तापमान वाटीत काही प्रमाणात आळा बसतो. वरीलपैकी कोणते परिणाम बरोबर आहेत?

EN Effect of aerosols on climate: a. Direct reflection of sunlight back into space. b. Indirectly making clouds more reflective. c. Net cooling effect of aerosols on the climate system. d. Anthropogenic aerosols partially offset global warming. Which of the above effects are correct?
A
फक्त अ, ब आणि क बरोबर Only a, b and c are correct
B
फक्त अ आणि क बरोबर Only a and c are correct
C
फक्त ब, क आणि ड बरोबर Only b, c and d are correct
✓
अ, ब क आणि ड बरोबर a, b, c and d are correct
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४: अ, ब, क आणि ड बरोबर

स्पष्टीकरण:

वातावरणातील सूक्ष्म तुषारांचा (Aerosols - हवेत तरंगणारे सूक्ष्म घन वा द्रव कण) पृथ्वीच्या हवामान प्रणालीवर होणाऱ्या परिणामांसंदर्भातील सर्व विधाने बरोबर आहेत:

परिणामांचे विश्लेषण:

• (अ) सूर्यप्रकाशाचे थेट परावर्तन: सूक्ष्म तुषार सूर्याकडून येणाऱ्या सौर प्रारणांचे थेट अवकाशात परावर्तन (Direct Radiative Forcing) करतात.
• (ब) ढगांना परावर्तक बनवणे: तुषार हे 'क्लाउड कंडेनसेशन न्यूक्ली' (CCN) म्हणून काम करतात, ज्यामुळे ढगांमध्ये पाण्याचे थेंब अधिक संख्येने व लहान आकाराचे बनतात आणि ढग अधिक पांढरे व सूर्यप्रकाश परावर्तित करणारे बनतात (Twomey Effect).
• (क) हवामानावर निव्वळ थंड परिणाम: बहुतांश सल्फेट तुषार सौर ऊर्जा परावर्तित करत असल्याने त्यांचा पृथ्वीवर निव्वळ थंड प्रभाव (Net Cooling Effect) पडतो.
• (ड) तापमानवाढीस आळा: मानवनिर्मित सल्फेट एरोसोल्समुळे जागतिक हरितगृह तापमानवाढीची तीव्रता काही प्रमाणात कमी (Masked) होते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

एरोसोल्समुळे पृथ्वीवर सूर्यप्रकाश कमी पोहोचण्याच्या या प्रक्रियेला 'ग्लोबल डिमिंग' (Global Dimming) असेही म्हणतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4: a, b, c and d are correct

Explanation:

Atmospheric aerosols (fine solid particulates or liquid droplets suspended in air) exert profound multifaceted effects across the global climate system:

Scientific Evaluation:

• (a) Direct Scattering: Light-colored aerosols (especially sulphates and nitrates) backscatter incoming shortwave solar radiation directly into space (Direct Radiative Forcing).
• (b) Cloud Albedo Enhancement: Function as Cloud Condensation Nuclei (CCN). An increased concentration of aerosols produces clouds with smaller, more numerous water droplets, increasing cloud reflectivity/albedo (the *Twomey Effect*).
• (c) Net Global Cooling: With the exception of light-absorbing black carbon (soot), tropospheric aerosols predominantly exert a net negative radiative forcing (cooling).
• (d) Offsetting Global Warming: Anthropogenic aerosol emissions have partially masked the true extent of greenhouse gas-induced global warming over the past century.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The reduction in solar radiation reaching the Earth's surface caused by atmospheric aerosols is known as 'Global Dimming'.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →