🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

जम्मू आणि काश्मीरमधील रामबन आणि उधमपूर जिल्ह्यांमध्ये १,८५६ मेगावॅट क्षमतेचा आणि देशातील सर्वात मोठ्या रन-ऑफ-द-रिव्हर जलविद्युत प्रकल्पांपैकी एक असणारा 'सावळकोट जलविद्युत प्रकल्प' (Sawalkote HEP) कोणत्या नदीवर प्रस्तावित आहे?

EN Engineered as an 1,856 MW run-of-the-river clean energy facility across Ramban and Reasi districts in Jammu and Kashmir, the mega 'Sawalkote Hydroelectric Project' is situated on which river?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

झेलम नदी

Jhelum River

चिनाब नदी (Chenab River)

Chenab River

सिंधू नदी

Indus River

रावी नदी

Ravi River

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) चिनाब नदी (Chenab River) आहे.

• सावळकोट जलविद्युत प्रकल्प (चिनाब नदी):

• सावळकोट प्रकल्प हा जम्मू आणि काश्मीरमधील चिनाब नदीवर प्रस्तावित असलेला १,८५६ मेगावॅट क्षमतेचा एक प्रचंड जलविद्युत प्रकल्प आहे.

• हा प्रकल्प 'एनएचपीसी' (NHPC Limited) द्वारे विकसित केला जात असून त्यात १९३ मीटर उंच काँक्रीट ग्रॅव्हिटी धरण बांधण्यात येणार आहे.

• सामरिक महत्त्व:

• सिंधू जल करार १९६० (Indus Waters Treaty) अंतर्गत पश्चिमेकडील नद्यांवर (सिंधू, झेलम, चिनाब) भारताला पाण्याच्या साठवणुकीशिवाय वीजनिर्मितीचे अधिकार आहेत.

• हा प्रकल्प उत्तर भारताला सुमारे ७,५०० दशलक्ष युनिट्स हरित वीज पुरवेल आणि जम्मू-काश्मीरच्या विकासाला प्रचंड गती देईल.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

चिनाब नदी (प्राचीन नाव: असिकनी):

• उगम: हिमाचल प्रदेशातील लाहुल-स्पिती खोऱ्यात बारालाचा ला खिंडीजवळ दोन नद्यांच्या (चंद्र आणि भागा) संगमातून होतो, म्हणून तिला 'चंद्रभागा' असेही म्हणतात.

• लांबी: सुमारे ९६० किमी.

• चिनाब नदीवर जगातील सर्वात उंच रेल्वे कमान पूल 'चिनाब रेल्वे ब्रिज' (उंची ३५९ मीटर - आयफेल टॉवरपेक्षा ३५ मीटर उंच) रियासी जिल्ह्यात बांधण्यात आला आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) Chenab River.

• Sawalkote Hydroelectric Project on the Chenab:

• The 1,856 MW Sawalkote Hydroelectric Project is planned along the gorges of the Chenab River across Ramban, Udhampur, and Reasi districts in Jammu and Kashmir.

• Executed by NHPC, the project features a 193-meter-high concrete gravity dam operating as a run-of-the-river facility generating over 7,500 million units of clean peaking power annually.

• The asset maximizes India's permissible run-of-the-river utilization under the 1960 Indus Waters Treaty.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Chenab River (Vedic name: *Asikni*):

• Formed by the confluence of the Chandra and Bhaga headstreams near Bara-lacha La Pass in Lahaul-Spiti, Himachal Pradesh.

• Reasi district hosts the Chenab Rail Bridge, the world's highest railway arch bridge standing 359 meters above the riverbed.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) झेलम नदी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) चिनाब नदी (Chenab River) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) चिनाब नदी (Chenab River) आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (3) सिंधू नदी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) रावी नदी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'चिनाब नदी (Chenab River)' हे असून ते 'ऑक्टोबर २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन